Monday night Irish Class, November 20, 2017

Irish Class, November 20, 2017

Rang Gaeilge, 20ú lá Mí na Samhna 2017

<!–

Fadas: áéíóúÁÉÍÓÚ

–>

Seanfhocal

We continue to mine the proverbs collected by Robert Shipboy MacAdam, and first published in a series that ran from 1858 to 1862. For a little extra fun, I provided his original spelling:

Old Spelling Modern Spelling Meaning Notes
séideadh blowing
smug smuga mucus, snot m
Is maith an sèideadh sròine do dhuine smug fhaiceal air duine eile. Is maith an séideadh sróine do dhuine smuga fheiceáil ar duine eile. It is a good nose blowing for a person to see snot on another person.
Ma cheannaigheann tu droch-nidh, ceannochaidh tu a rìst go h-aithghearr. Má cheannaíonn tú drochní, ceannóidh tú arís go hathghearr. If you buy low quality, you will soon buy again. “If you buy a bad thing, you will soon buy again.”


Fiche bliain ag spalpadh na Gaeilge

Fiche bliain ag spalpadh na Gaeilge 20 years of the Irish bursting forth
  1. Rith sé liom, agus mé ag ní na ngréithre an tseachtain seo, go bhtuil fiche bliain glan ann ó d’fhoghlaim mé mo chéad abairt i nGaeilge.

    “Dia duit,” a dúirt an múinteoir.
    “Dia is Muire duit,” a d’fhreagair an rang.
    “Dia is Muire duit is Pádraig,” a dúirt an múinteoir.
    “Dia is Muire duit is Pádraig is Naomh Columba,” a d’fhreagair an rang, óir bhí muid i nGleann Cholm Cille.

    Rith sé liom It occurred to me that
    agus mé ag ní na ngréithre when I was washing the dishes “cleaning the crockery”
    go bhtuil fiche bliain glan ann ó d’fhoghlaim mé mo chéad abairt i nGaeilge. it is a clear 20 years since I learned my first sentence in Irish
    óir bhí muid i nGleann Cholm Cille. for we were in GCC
  2. Samhradh na bliana 1993 a bhí ann; caint gan stad gan staonadh sa teach lóistín ina raibh mé ag
    fanacht faoi ráfla go gcuirfí tús go luath le cainteanna síochána i dTuaisceart Éirinn. Ba bheag suime
    a bhí agamsa, buachaill ocht mbliana déag d’aois as an Ollainn, sa chaint seo. Bhí suim agam sa leacht
    dubh Tigh Robhartaigh agus sa teanga a bhí á foghlaim agam cúpla céad slat siar an bóthar, ag Oideas Gael.

    gan stad gan staonadh without stop or stay
    ráfla rumor
    cuirfí would put cond
    Ba bheag suime a bhí agamsa I had little interest
    leacht dubh black liquid = stout
    sa leacht dubh Tigh Robhartaigh in the black liquid of house Robhartaigh
  3. D’aon ghnó a luaigh mé ag barr an ailt seo gur le linn dom a bheith ag ní na soithí a rith sé liom gur
    ball de phobal na Gaeilge mé le scór bliain anuas an samhradh seo – mar is rud é mo bhallraíocht sa
    phobal seo atá chomh nádurtha dom nach gcuimhním air ar chor ar bith de ghnáth.

    D’aon ghnó On purpose
    luaigh mé I mentioned
    barr tip, point, top
    alt articles
    le linn dom during the time for me
    soitheach dishes
    a rith sé liom that it occurred to me
    ball de phobal member of [the] community
    le scór bliain anuas an samhradh seo upwards of 20 years this summer
    ballraíocht membership
    nádúrtha natural
    atá chomh nádurtha dom nach gcuimhním air ar chor ar bith de ghnáth. that is so natural to me that I do not remember it at all
  4. Ach thiar i 1993 b’ábhar iontais a bhí sa bhuachaill Ollainneach i measc na bhfoghlaimeoirí eile sa ‘
    rang, toisc nach raibh ceangal fola ná eile agam le hÉirinn. Cuireadh an cheist orm an uair sin agus
    cuireadh orm céad míle uair ó shin í: “Cén fáth ar theastaigh uait an Ghaeilge a fhoghlaim?” Tá
    freagraí éagsúla ar an gceist sin, ach an ceann is simplí ná ‘toisc gur theastaigh uaim.’

    b’ábhar iontais It was a surprising matter
    i measc na bhfoghlaimeoirí eile among other learners
    toisc nach raibh ceangal fola ná eile agam le hÉirinn because I had no blood or other connection with Ireland
    Cén fáth ar theastaigh uait an Ghaeilge a fhoghlaim? Why do you want to learn Irish?
    Tá freagraí éagsúla ar an gceist sin there are different answers to that question
    toisc gur theastaigh uaim because I wanted to
  5. Fostaíocht

    Buachaill rud beag ceanndána a bhí ionam, ceart go leor. Is cuimhin liom go maith nár cheap m’athair
    ag an am go mbeadh aon mhaith sa Ghaeilge dom, go proifisiúnta. Ní toisc gur teanga mhionlaithe í,
    ach toisc gur duine ón iasacht a bhí ionamsa. “Dóibh féin amháin a thabharfaidh muintir na hÉireann
    pé postanna a bhíonn le fáil,” a dúirt sé.

    Fostaíocht Employment f
    ceanndána willful, headstrong
    Is cuimhin liom go maith I remember well
    nár cheap m’athair ag an am go mbeadh aon mhaith sa Ghaeilge dom, my father at that time did not think there would be any good for me in Irish
    proifisiúnta professional
    mionlaithe minority
    toisc gur duine ón iasacht a bhí ionamsa. because I was a foreigner ón ??
    Dóibh féin amháin a thabharfaidh muintir na hÉireann pé postanna a bhíonn le fáil The Irish will give to themselves whatever jobs are available
  6. Bhí dul amú air. Bhí an Tíogar Ceilteach ann, ar ndóigh – thosaigh sé sin ag búireach faoin am ar
    chríochnaigh mise mo chéim ollscoile – ach níor fhulaing mé aon leatrom fostaíochta (nó eile) ó
    mhuintir na hÉireann riamh. A mhalairt.

    Bhí dul amú air he went astray
    búireach bellowing, roaring
    faoin am ar chríochnaigh mise mo chéim ollscoile about the time I finished my university degree
    fulaing bear, endure, tolerate
    leatrom inequality
    A mhalairt. The opposite/contrary
  7. Sin ráite, fiche bliain ó shin, ní fhéadfainn féin a shamhlú ach an oiread go mbeadh postanna agam i
    gceithre cinn de sheomraí nuachta Gaeilge agus go scríobhfainn ceithre leabhar sa teanga – gan trácht
    ar chaife dátheangach, Bananaphoblacht, a rith.

    Sin ráite That said
    samhlaigh imagine vn samhlú
    i gceithre cinn de sheomraí nuachta Gaeilge 4 Irish newsrooms cinn de ??
    an trácht ar chaife dátheangach without mention of bilingual cafés
    Bananaphoblacht Banana Republic [The name of his bilingual café]
  8. An Réadúlacht

    Más abhóg éiginnte a bhí sa chúrsa Gaeilge úd i nGleann Cholm Cille (agus sna cinn a rinne mé an dá
    shamhradh ina dhiaidh) bhí dóchas ag baint leis freisin. Cosúil le cuid mhór foghlaimeoirí bhí aislingí
    ábhairín miréadúla agam ag an am faoi athréimniú na Gaeilge mar phríomhtheanga na hÉireann agus
    a leithéid. Is cuimhin liom go ndúirt Liam Ó Cuinneagáin, stiúrthóir Oideas Gael, linn ag an am gur
    ábhar ceiliúrtha a bheadh ann dá bhféadfaí an méid Gaeilge a bhí fágtha in Éirinn an tráth sin a
    choinneáil beo.

    réadaigh make real, realize vn réadú
    abhóg impulse, leap
    éiginnte uncertain, undeterimed, indefinite
    úd yon, yonder, that
    dóchas hope
    réadúil Real, realistic
    bhí aislingí ábhairín miréadúla agam I had somewhat unrealistic dreams
    réimniú progress
    a leithéid the like
    an méid Gaeilge the amount of Irish
    tráth time, occasion, day, period
  9. <!–

  10. Teachtaireacht rud beag ghruama ach stuama o bhí sa mhéad seo d’fhear óg a mbíodh brionglóidí lae
    aige faoi thodhchaí gheal Ghaelach. Ach ag an am céanna, i ngan fhios dó féin, thug Liam sampla dom
    de cad is féidir le duine a bhaint amach má chuireann sé croí agus anam isteach i gcúis, i dtogra saoil.

    dream

    Teachtaireacht message, errand f
    gruama gloomy, sad, somber
    stuama Sensible, level-headed; self-possessed, staid, prudent
    méad most, many
    brionglóid
    todhchaí future
    geal bright
    Gaelach Irish
    i ngan fhios dó féin without knowing yourself
    thug Liam sampla dom de cad is féidir le duine a bhaint amach má chuireann sé croí agus anam isteach i gcúis Liam gave me an example of what one can achieve if he adds heart and soul into a cause
  11. Dhá chúrsa samhraidh eile a rinne mé ag Oideas Gael sular thug idirmhalartú ollscoile a fhad le
    Gaillimh mé, áit a mbeadh cónaí orm ar feadh an chuid ba mhó den dhá bhliain déag a chaithfinn in
    Éirinn ina dhiaidh sin. Tháinig blas an iarthair ar mo chuid Gaeilge, ach go dtí an lá atá inniu ann tá
    daoine ann a chloiseann iarsmaí ón nGleann ar mo chuid cainte. Sampla amháin: cé go raibh mé ‘sa
    bhaile’ i nGaillimh, ní dhéarfainn go brách go raibh mé ‘sa mbaile’ ann, mara déarfadh muintir na háite.

    Dhá chúrsa samhraidh eile a rinne mé ag Oideas Gael I took two other summer courses at OG
    idirmhalartú interchange
    thug … a fhad le Gaillimh mé took me far from Galway
    áit a mbeadh cónaí orm ar feadh an chuid ba mhó den dhá bhliain déag a chaithfinn in Éirinn ina dhiaidh sin. where I would live for most of the twelve years I would spend in Ireland after that.
    Tháinig blas an iarthair ar mo chuid Gaeilge, A western accent came on my Irish
    ach go dtí an lá atá inniu ann tá daoine ann a chloiseann iarsmaí ón nGleann ar mo chuid cainte. until today there are people who hear the relics of the Glen in my speech
    cé go raibh mé ‘sa bhaile’ i nGaillimh, though I was ‘sa bhaile’ in Galway
    ní dhéarfainn go brách go raibh mé ‘sa mbaile’ ann I would never say ‘sa mbaile’ there
    mara déarfadh muintir na háite like the people of the place would say mara
  12. Áiféis a bheadh ann a rá gurb é Gleann Choim Cille mo ‘bhaile’ in Éirinn, toisc nach bhfuil aithne
    agam ach ar bheirt nó triúr san áit. Ach mothaím ceangal láidir leis an nGleann toisc gurbh ann a
    cuireadh tús leis an gcaidreamh saoil atá agam leis an nGaeilge. Ceangal, táim cinnte, a mhothaíonn
    na mílte daoine ar fud na cruinne.

    Áiféis exaggeration, boasting
    a rá gurb é Gleann Choim Cille mo ‘bhaile’ in Éirinn to say GCC was my ‘home’ in Ireland
    toisc nach bhfuil aithne agam ach ar bheirt nó triúr san áit. Because I only knew two or three people in the place
    Ach mothaím ceangal láidir leis an nGleann but I feel strong ties with the Glen
    caidreamh intimacy
    toisc gurbh ann a cuireadh tús leis an gcaidreamh saoil atá agam leis an nGaeilge. because it was there I began the life’s relationship I have with Irish.
  13. –>


Scéal
éireoidh mé as mo phost go luath
d’inis mé mo bhainisteoir
tosaíodh an obair pháipéir.
Is post rialtais é seo.
sin fáth obair pháipéir go leor
Dé hAoine Eanáir dhá déag
tá gach duine san oifig an-dheas faoi seo
tá sé seo difriúil ó phost eile a fháil
Tréatúir traitor
Ní beidh mé i lar Minneapolis i rith seachtaine babhla Super
Beidh an t-áit craiceáilte ansin
Déanfaidh mé obair dheonach
Tá roinnt tionscadal teaghlaigh agam
Tá roinnt doiciméid agus pictiúir agam ó mo mháthair

<!–

–>

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.