Monday Night Irish Class, September 12, 2011

Irish Class, September 12, 2011

Rang Gaeilge, 12ú lá Mí Mheán Fómhair 2011

<!–

Fadas: áéíóúÁÉÍÓÚ

–>

<!–

–>

Rules for Scrabble

  1. Focail cheadaithe Permitted words
    ceadaithe permitted, sanctioned

    Ceadaíonn na rialacha aon fhocail atá le fáil i bhfoclóir
    caighdeánach Gaeilge. Ní cheadaíonn sé: focail a bhfuil
    ceannlitir thosaigh orthu i gcónaí, giorrúcháin; réimíreanna ná
    iarmhíreanna ná focail a dteastaíonn uaschamóga nó fleiscíní
    uathu. Má tá focail iasachta i bhfoclóir caighdeánach Gaeilge
    mar fhocail sa Ghaeilge ceadóidh na rialacha iad.
    ceadaigh permit, allow
    riail rule, regulation f pl rialacha
    caighdeánach standard
    ceannlitir capital letter pl ceannlitreacha
    tosaigh begin, start
    orthu at them/they have ar
    giorrú abbreviation
    réirmír prefix
    iarmhrír suffix
    teastaigh want, need
    uaschamóg apostrophe
    fleiscín hyphen
    uathu from them ó
    iasacht lending, borrowing, loan f3
    ceadóigh sé it will be allowed ceadaigh

    Nuair a chuireann imreoir tíl ar an gclár ni féidir í a bhogadh
    ach amháin sa chás go ndeir imreoir eile go bhfuil litriú an
    fhocail mícheart nó nach bhfuil a leithéid d’fhocal ann.
    tíl tile f2 tíleanna
    ni féidir not possible
    bogadh move
    cás case
    go ndeir might say pres.subj of abair
    litriú spelling m4
    mícheart wrong
    leithéid like, counterpart, eqal f2
    nach bhfuil a leithéid d’fhocal ann there is not a word like it.


  2. Cluiche focal is ea SCRABBLE© le haghaidh 2 [beirt], 3 [triúir] nó 4 [ceathrar]imreoirí.
    Chun an chluiche a imirt cruthaíonn imreoirí focail a théann síos
    nó trasna ar an gclar imeartha SCRABBLE©, cosúil le crosfhocal,
    agus úsáideann siad tíleanna a bhfuil litreacha orthu agus
    luachanna éagsúla ar na litreacha. Is é cuspóir an chluiche ná
    an scór is airde a fháil. Úsáideann na himreoirí a gcuid tíleanna
    in áiteanna ar an gclár a bhainfidh an tairbhe is fearr as luach
    na litreacha agus na gcearnóg bisigh. Féadfaidh an scór iomlán
    i gcluiche bheith idir 400 agus 800 pointe nó níos mó, ag brath
    ar chumas na n-imreoirí.

    tr>

    Cluiche focal is ea SCRABBLE© SCRABBLE© is a word game Mun. C.O.: Is cluiche focal é SCRABBLE©
    cluiche game
    le haghaidh for
    chun to, for, toward
    cruthaigh create, form, prove
    téann goes teigh
    trasna across
    imeartha practised, clever
    cosúil le like
    luach value, price, reward m3
    éagsúil unlike, different, various
    a fháil to get
    cuspóir objective, target m3
    tairbhe benefit, profit f2
    luach value, price, reward
    cearnóg square
    bisigh improve, recover, increase, prosper
    féad be able to fut. féadfaidh
    bheith being vn of
    brath perception, feeling, spying, betrayal, expectation
    cumas capability, power m1


  3. RIALACHA IMEARTHA PLAYING RULES

    <!–

    –>

    An scór a choinneáil Keeping score

    Roghnaíon na himeoirí imreoir amháin mar scórchoimeádaí.
    Féadfaidh an duine seo bheith páirteach sa chluiche chomh
    maith.
    roghnaigh choose, select
    coimeádaí keeper, custodian
    féad be able to fut. féadfaidh
    bheith being vn of b
    páirteach participating, sharing, sympathetic, partial
    chomh as, so

    Coinníonn an scórchoimedaí nóta de scór gach imreora, agus
    Scríobhann sé síos é tar eis seal gach imreora. B’fhéidir gur
    mhaith leis an scórchoimedaí an bhileog scórála atá i lár an
    leabhráin seo a úsáid ach é a fhótachóipeáil.

    gs

    imreoir player imreora (Common pattern for gs)
    nóta note
    tar eis after
    seal turn
    bileog sheet of paper
    scóráil score v. vn scóráil “scoring” gs scórála
    lár center
    cópeáil copying
    leabhrán booklet
    úsáid use, usage f2

    Chun tosú ag imirt To start playing
    tosú beginning, commencement, start m4

    Cuireann imreoir na tíleanna go Iéir sa mhála, Tógann gach
    imreoir tíl amháin amach as an mála chun a fháil amach cé a
    bheidh ag imirt ar dtús. Is í an tíl is cóngaraí do thús na
    haibítreach (agus tá an tíl bhán roimh an litir A) a shocróidh an
    t-imreoir a imreoidh ar dtús. Cuireann gach imreoir na tíleanna
    seo ar ais sa mhála agus croitheann imreoir an mála chun na
    tíleanna a mheascadh.
    mála bag
    tóg lift, raise, take
    a fháil to get
    a fháil amach to find out déan amach “make out”
    tús begip
    cóngar proximity, vicinity
    aibítreach alphabetical
    bán white
    roimh before
    scoraigh calm, settle fut socróidh
    ais back
    croith shake
    meascadh mixture, confusion
    a mheascadh to mix up

    Tarraingíonn gach imreoir, ar a sheal, seacht dtíl nua agus
    cuireann siad iad ar a racaí. Leanann an imirt ó dheis go clé
    agus le gach seal as seo amach tá rogha ag imreoirí tíleanna a
    mhalartú, staonadh, nó focal a chur ar an gclar.
    Each player draws,
    at his turn, seven new tiles and puts them on his rack. The play continues from right
    to left,…
    tarraing pull, draw, drag
    raca rack, bench
    lean follow, continue
    roghnaigh choose, select
    roghna choice
    tá rogha ag imreoirí the players have a choice
    malartaigh change, exchange
    staonadh pass, abstain

    Tíleanna a mhalartú Exchanging tiles
    malartaigh change, exchange v

    Féadfaidh imreoirí a seal a úsáid chun aon tíleanna, nó na
    Tíleanna go léir a mhalartú ar a raca. Chun seo a dhéanamh
    cuireann siad uathu na thíleanna aghaidh fúthu, tarraingíonn
    siad an líon céanna de thíleanna nua ón mála, ansin meascann
    siad na tíleanna a chuir siad uathu leis na cinn atá fós sa mhála
    Fanann siad ansin ar a gcéad seal eile le himirt.

    <!–

    –>

    féad be able to fut. féadfaidh
    raca rack, bench
    uathu from them ó
    futhú about them faoi
    tarraing pull, draw, drag
    aghaidh face, front, against
    aghaidh fúthu face down
    céanna same
    cinn ones
    fós still, yet
    fan wait
    céad first


  4. Seal an chéad imreora eile The next player’s turn

    <!–

    –>

    Tá rogha ag an gcéad imreoir eile, agus gach imreoir ina
    dhiaidh sin, tíleanna a mhalartú, staonadh nó tíl/tíleanna a chur
    leis na cinn atá ar an gclár cheana chun focail nua de dha litir
    nó níos mó a chruthú.
    rogha choice, option
    an gcad imreoir eile The next player
    gach imreoir ina dhiaidh sin every player after that
    malartaigh change, exchange
    staonadh abstention, cessation, restraint
    cheana already
    cruthaigh create, form, prove

    Ní mór gach tíl a imríonn imreoir in aon seal amháin bheith in
    aon sraith amháin trasna nó in aon cholún amháin síos an clár.

    <!–

    –>

    Ní mór must, necessary
    sraith series
    trasna across
    colún column

    Má theagmhaíonn siad le tíleanna atá i sraitheanna cóngaracha
    ní mór dóibh focail iomlána a chruthú leis na tíleanna sin, mar

    a tharlaíonn i gcrosfhocal.
    teagmhaigh chance happen. With le: meet with, encounter
    cóngarach near
    dóibh to them do
    dóibh focail iomlána a chruthú form their complete words
    tarlaigh happen, occur

    Faigheann imreoirí scór iomlán ar son gach focail a
    chruthaíonn siad nó a athraíonn siad de bharr a n-imeartha.
    Cuireann siad san áireamh na scoir bhónais ó chearnóga bisigh
    ar a bhfuil a dtíleanna.

    <!–

    –>

    iomlán total
    ar son for the sake of, on behalf of
    athraigh change, alter
    barr tip, point, top, result, outcome
    áireamh counting, reckoning
    bónas bonus
    cearnóg square
    bisigh improve, recover, increase, prosper
    ar a bhfuil a dtíleanna which tiles are on


Chuaigh sí faoi scian She had surgery lit. “She went under the knife”
spéis interest, affection f2

<!–

–>

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.