Monday Night Irish Class, October 22, 2012

Irish Class, October 22, 2012

Rang Gaeilge, an 22ú lá Mí Dheireadh Fómhair 2012

<!–

Fadas: áéíóúÁÉÍÓÚ

–>

Cré na Cille

adhlacadh burial m gs adhlactha. pl adhlacthaí
Úr-adhlactha newly buried
A haonmhac her only son
aontíos living
Girseach young girl
Deirfiúr sister
di to her do + í
Súil expected
uacht will
uaithi from her ó + í</u
Súil le huacht uaithi. </u
Ag dul ina shagart.
Gaol relationship, relative
ag iomaíocht competing
talún land
An bheirt ag iomaíocht ar shon a chuid talún.
Comharsa neighbor
béal neighbor
doras door
ucht chest, breast
riamh ever
Comharsa bhéal doráis agus uchtchara do Chaitríona riamh.
Aitheantas acquaintance m1

EADARLÚID A hAON

1

  1. Ní mé an ar Áit an Phuint nó na Cúig Déag atá mé curtha? D’imigh an diabhal orthu dá mba
    in Áit na Leathghine a chaithfidís mé, tar éis ar chuir mé d’fhainicí orthu! Maidin an lae ar
    bhásaigh mé ghlaoigh mé aníos ón gcistin ar Phádraig: “Achainí agam ort a Phádraig a
    leanbh,”adeirimse. “Cuir ar Áit an Phuint mé. Ar Áit an Phuint. Tá cuid againn curtha an Áit
    na Leathghine, ach má tá féin …

    eadarlúid interval [?]
    Ní mé I wonder
    curtha planted seeds or bodies
    orthu on them ar
    chaithfidís they would throw/spend
    d’fhainicí would beware, would protect
    achainigh entreat, petition
    leanbh baby
    adeirimse I said abair
    Tá cuid againn some of us
    ach má tá féin but if I myself is

  2. Dúirt mé leo an chónra ab fhearr tigh Thaidhg a fháil. Cónra mhaith dharach í ar chaoi ar bith
    … Tá brat na scaball orm. Agus an bhraillín bharróige. Bhí siad sin faoi réir agam féin … Tá
    spota ar an scaoilteog seo. Is geall le práib shúiche é Ní hea. Lorg méire. Bean mo mhic go
    siúráilte. Is cosúil lena cuid pruislíocht é. Má chonaic Neil é! Is dóigh go raibh sí ann. Ní
    bheadh dar fia dá mbeadh aon neart agamsa air …

    leo with them le
    cónra coffin f4
    an chónra ab fhearr the best coffin
    scaball scapula
    bhraillín sheet f2
    barróg hug, sacking gs barróige
    réir wish, will, command f2
    scaoilteog shroud, wrapper [garment]
    geall bet
    práib daub
    súiche soot m4
    Lorg méire fingerprint
    siúráilte confident
    pruislíocht = priosláil dribbiling
    Is dóigh it is likely
    dar seem
    fia deer, waste
    dar fia by heaven
    neart strength, control m1

  3. Is místuama a ghearr Cáit bheag na gairéadaí. Dúirt mé riamh féin nár cheart aon deoir le n-ól
    a thabhairt di féin ná do Bhid Shorcha nó go mbeadh an corp dealaithe den tsráid. Chuir
    mé fainic ar Phádraig dá mbeadh ól déanta acu gan ligean dóibh na gairéadaí a ghearradh.
    Ach ní féidir Cáit Bheag a choinneáil ó choirp. Ba é a buaic chuile lá riamh marbhán a bheith
    in áit ar bith ar an dá bhaile. Dá mbeadh na seacht sraith ar an iomaire d’fhanfaidís ar an iomaire,
    ach í ag fáil bonn coirp …

    místuama imprudent, clumsy
    gearr short
    gairéadaí gaudiness, ostentation
    Dúirt mé riamh I always said
    ceart right
    nár ceart it wasn’t right
    deoir tear, drop
    di to her do + í
    dealaigh part, separate
    fainic warning, caution
    ól déanta drink made
    gan ligean dóibh without letting them [do the clothes]
    gairéadaí gaudiness, ostentation
    gearradh cut
    nó go mbeadh until “or would”
    buaic highest point, peak, zenith f2
    riamh ever
    marbhán corpse
    an dá bhaile both
    sraith series
    iomaire ridge
    seacht sraith seven rows [of hay]
    fan stay, wait, remain dfhanfaidís they would wait/stay/remain
    bonn coirp corpse coin
    ag fáil getting

  4. Tá an chrois ar mo chliabhrach, an ceann a cheannaigh mé féin ag an misean … Ach cá’il an
    chrois dhubh a thug bean Thomáisín beannaithe chugam as an gCnoc an t-am sin a mb’éigin
    Tomáisín a cheangal go deireanach. Dúirt mé leo an chrois sin a chur orm freisin. Is cuidsúlaí
    go mór í ná an ceann seo. Ó thit an chrois seo ó ghasúir Phádraig, tá cor cam sa Slánaitheoir
    uirthi. An Slánaitheoir atá ar an gceann dubh is mór an áilleacht é. Céard sin orm? Nach mé
    atá dearmadach i gcónaí. Sin í faoi mo cheann í. Nach mairg nach í a chuir siad ar mo
    chliabhrach…

    crois
    cliabhrach chest
    misean mission
    cá’il where bhfuil
    beannaithe blessed
    thug gave, took [p of tabhair
    chugam to me
    éigin some
    a mb’éigin = b’éigin must have
    ceangal tie, binding, fetter m1
    deireanach last, late, latter
    leo with them le
    cuidsúlach eye-catching, good looking
    go mór í ná an ceann seo bigger than this one
    gasúr boy, child m1
    cor turn; tiredness, exhaustion; agreement
    cam bent, crooked
    Slánaitheoir redeemer, saviour
    uirthi on her ar
    áilleacht beauty
    dearmadach forgetful
    mairg woe, sorrow f2
    faoi mo cheann under my head
    cliabhrach chest

  5. Bhí acu snaidhm níb fhearr a chur ar an bpaidrín ar mo mhéara. Neil féin, go siúráilte, a rinne
    é sin. Bheadh sásamh aici dá dtiteadh sé ar an talamh san am a raibh siad do mo chur i
    gcónra. A Thiarna Thiarna, b’fhada amach uaimse a d’fhanfadh sí sin …

    snaidhm knot
    níb fhearr ← ní ba fhearr wasn’t better p. of níos fhearr [?]
    paidrín rosaru
    méar finger f2
    siúráilte
    Bheadh sásamh aici she would have the satisfaction
    tit fall cond titeadh
    talamh earth, ground
    cónra coffin
    do mo chur í “in my putting” Object of VM
    Tiarna lord
    uaimse from me ó
    b’fhada amach uaimse far away from us
    fan wait, stay, remain cond. dfhanfadh

  6. Tá súil agam gur las siad na hocht gcoinneal as cionn mo chónra sa séipéal. D’fhág mé faoi
    réir acu iad, i gcúinne an chomhra faoi pháipéir an chíosa. Sin rud nach raibh riamh ar chorp
    sa séipéal sin: ocht gcoinneal. Ní raibh ar an gCurraoineach ach ceithre cinn. Sé cinn ar Liam
    Thomáis Táilliúr, ach tá iníon leis sin sna mná rialta i Meiriceá …

    <!–

    –>

    Tá súil agam I hope
    las light
    coinneal candle
    as cionn = os cionn from above
    fág leave
    réir wish, command
    cúinne corner
    comhra cupboard
    comhrá conversation
    páipéar paper m1
    cíos rent m3
    corp body
    curraoin [beggar’s, traveller’s] wallet, scrip
    Curraoineach [proper name]
    mná rialta nuns

    ….

  7. … Mo ghrá é Hitler. Sin é an buachaill acu …

    Má bhuailtear Sasana, beidh an tír in ainriocht. Tá an margadh caillte cheana againn …

    Sin é an buachaill acu That’s the lad
    Má bhuailtear Sasana if England is defeated
    ainriocht sorry plight, wretched condition
    margadh market
    Tá an margadh caillte cheana againn . We have already lost the market

  8. … A Chineál Tháilliúr na Leathchluaise, is tú a d’fhág anseo mé leathchéad bliain roimh an
    am. Bhí an buille feille riamh féin i gcineál na Leathchluaise. Sceana, clocha, agus buidéil. Ní
    throidfeá mar a throidfeadh fear ach mé a shá …

    … Cead cainte dhom. Cead cainte …

    cineal type, kind, sort
    cluas ear
    buille blow, strike
    feille = feall deceit, treachery
    scian knife f2 pl sceana
    cloch stone f2
    buidéal bottle m1
    troid fight, quarrel v
    sáigh thrust, stab vn
    Ní throidfeá mar a throidfeadh fear You would not fight like a man would fight
    Cead permission
    cainte speech
    Cead cainte dhom. May I speak?

  9. Crois Críosta choisreacan Dé orainn!—an beo nó marbh atá mé? An beo nó marbh atá siad
    seo? Tá siad uile ag cur díobh chomh tréan céanna agus a bhi as cionn talún! Shíl mé ó chuirfí
    i gcill mé agus nach mbeadh cruóg oibre, ná imní tí, ná faitíos síne ná eile orm go mbeadh
    suaimhneas i ndán dom … ach cén chiall an chathaíocht seo i gcré na cille…

    coisreacan consecration
    orainn on us ar
    siad uile they all
    díobh from them de
    chomh as, so
    tréan strength, strong man
    céanna like, the same
    as cionn = os cionn from above
    talún ground
    cill church, churchyard, cell
    cruóg urgent
    imní anxiety
    faitíos fear
    síne = sin that, then
    suaimhneas i ndán peace in store
    ciall sense
    cathaíocht fighting

  10. 2

    … Cé thú féin? Cáid ó tháinig tú? An gcluin tú leat mé? Ná bíodh scáth ar bith ort. Déan an
    oiread teanntáis anseo, agus a dhéanfá sa mbaile. Mise Muraed Phroinsiais.

    Cáid = Cá fhad How long faid = fad
    Cá fhad ó tháinig tú? How long from when you came?
    cluin hear
    An gcluin tú leat mé? Can you hear me?
    scáth shadow
    oiread amount
    déan an oiread do as much
    teanntás assurance; familiarity
    dhéanfá you would make

  11. Go gcuire Dia an t-ádh ort! Muraed Phroinsiais a bhi i mbéal an dorais agam riamh. Mise
    Caitríona. Caitríona Pháidín. An cuimhneach leat mé a Mhuraed, nó an imíonn
    cuimhne an tsaoil as bhur gceann anseo? Ní sé imithe uaimse fós ar aon nós …

    ádh luck m1
    i mbéal an dorais agam my next door neihbor
    riamh ever
    imigh leave
    cuimhe memory
    bhur your
    imithe gone
    uaimse from me ó
    nós custom, manner
    ar aon nós anyway

  12. <!–

  13. –>

<!–

–>

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.