Monday Night Irish Class, October 1, 2012

Irish Class, October 1, 2012

Rang Gaeilge, an 1ú lá Mí Dheireadh Fómhair 2012

<!–

Fadas: áéíóúÁÉÍÓÚ

–>

Mo scéalta

Chicago
mo mhac agus mo iníon altrama my son and my foster daughter
ag deireadh Lúnasa agus ag tús mhí Mheán Fómhair at the end of August and the beginning of September
Coinbhinsiún Ficsean Eolaíochta Domhain World Science Fiction Convention domhan “world” gs here
Chonaic muid cairde go leor as blianta ó shin. We saw many friends from years ago.
i Chicago lár in the middle of Chicago
óstán hotel
abhainn river
plé spéisiúil go leor many interesting discussions
ní amháin ficsean eolaíochta ansin, ach freisin eolaíocht, go háirithe réalteolaíocht not only science fiction, but also science
especially astronomy
Chuala mé ar léacht faoi an Higgs Boson I heard a lecture about the Higgs Boson
Ceann de na cainteanna is fearr agam gur chuala riamh One of the best talks I have ever heard
Bhí plé faoi an Rover Curiosity. There was a discussion about the Rover Curiosity.
D’fhoghlaim mé a lán ann I learned a lot there
Tá go leor amhráin faoi ficsean eolaíochta. There are many songs about science fiction.
bia maith agus deoch maith good food and good drink
na mílte leabhair thousands of books
Cheannaigh mé ach cúpla leabhair. I bought only a few books

mo phost
Fuair ​​mé ardú céime ag an obair, ach nach bhfuil feicthe agam fós an t-airgead. I got a promotion at work, but I have not yet seen the money.

AN CLEAMHNAS — “The Matchmaking”

With Will back from Australia we took another look at this, but there are relatively few changes from
my September 17 notes. There were a couple corrections to the text which are underlined and noted.

  1. Bhí feirmeoir ann aon uair amháin. Feirmeoir maith láidir ab ea é agus ní raibh aige ach aon
    iníon amháin. Cailín an-álainn thar na bearta ab ea í agus do b’fhuirist dhi buachaill a dh’fháil, bhíodar le
    gach aon mhéir aici le fáil.

    Bhí feirmeoir ann aon uair amháin There once was a farmer.
    láidir strong
    thar na bearta beyond measure
    fuirigh wait, remain
    fáil finding, getting, capability f3
    le fáil to be had, available
    méar finger f2
  2. Ach do bhí éileamh an domhain aici ar bhuachaill áirithe, ach do bhí sé bocht dealbh, ní raibh
    aige ach a phá lae. Ach, má tá, buachaill álainn thar na bearta do b’ea é ar a cuma féin agus bhí gean a
    cléibh tabhartha aici dhó.

    <!–

    –>

    éileamh claim, demand, demand, complaint
    áirithe certain
    dealbh destitute, bare, empty, bleak
    pay, wages m4
    cuma shape, form, appearance f4
    gean love, affection m3
    cléibh heart, chest, breast
    tabhairt grant, delivery, yield f3 gs tabhartha
  3. Ach do bhíodh buachaill eile ag teacht don tigh, a muintire, gach oíche beagnach, agus do bhíodh
    sé ina bhruadaire suite thuas ar chathaoir cois na tine, agus é chomh tiarnúil agus gan focal aige, ach é ag
    cur an da shúil tríos gach aon ní ar fuaid an tí agus á thabhairt fé ndeara.

    muintir people, family, kinsfolk, folk
    beagnach almost
    bruadaire dreamer
    suite situated, fixed
    cathaoir chair
    cois na tine by the fire
    chomh as
    tiarnúil lordly, overbearing, cheeky
    trí through; three
    ar fuaid throughout
    thabhairt fé ndeara being noticed
  4. Ach ceann des na hoícheanta, ach go háirithe, do tháinig gala gaoithe, do shéid gala gaoithe, agus
    má shéid, do bhí stácaí agus cruach féir an fheirmeora ag imeacht leis an ngaoith. Ach do bhí an
    scaothaire seo, ach go háirithe, an buachaill álainn seo — ní raibh puinn aithne air, n’fheadair sí … bhí sé
    tamall ó bhaile — do bhí sé i mbun agus i mbarr gnó an tí, ag ceangal na stácaí is ag ceangal na mbothán
    is gach aon ní. Ach níor chorraigh an buachaill ó chúinne na tine, ach a chos ar a leathghlúin aige agus é
    ag cluasfheadaíl.

    <!–

    –>

    des of de w pl
    Ach ceann des na hoícheanta But one of those nights
    áirithe certain
    gala gaoithe gale of wind
    séid blow, puff v
    stáca stake, post, stack m4
    cruach stack; pile f2
    cruach steel f4
    féar grass m1
    ag imeacht leaving
    scaothaire windbag, bombastic talker m4
    ní raibh puinn was not much
    aithne acquaintance, recognition, appearance
    n’fheadair sí she didn’t know
    tamall while
    ceangal tie, binding
    bothán shack
    gach aon ní everything
    corraigh move, stir
    ó chúinne na tine from the corner of the fier
    leathghlúin one knee
    cluasfheadaíl soft whistling
  5. Ach nuair a thánadar isteach tar éis saothar na hoíche a bheith déanta acu agus gach aon ní bheith
    ceangailte suas acu ón ngaoith mhóir, do dhírigh an strapaire ar an bhfear beag a bhí suite cois na tine:

    <!–

    –>

    táin drive v e.g. táin “cattle driving”
    thánadar they came
    saothar work, labor m1
    dírigh direct, focus v
    strapaire strapping person
  6. ‘Léan ort,’ ar seisean, ‘nach gránna an duine thú agus coirce an fheirmeora,’ a dúirt sé, ‘fhir an tí,
    ag imeacht leis an ngaoith mhóir agus nár chorráis as an áit sin feadh na hoíche ag tabhairt cabhair ná
    cúnamh dó.’

    <!–

    –>

    léan affliction, sorrow
    gránna ugly
    coirce oats m4
    corraigh move, stir chorráis “you moved”
    feadh na hoíche for the night
    cabhair ná cúnamh neither help nor aid
    to me do
  7. Bhí an éileamh ag an mbeirt acu, mar dhia, ar an gcailín óg.

    ‘Ho hó!’ ar seisean, ‘ní hé lá na gaoithe lá na scolb agamsa, a bhuacaill.’

    <!–

    –>

    éileamh demand, claim, accusation, complaint
    scolb splinter, nick
    lá na scolb thatching day
    Ní hé lá na gaoithe lá na scolb agamsa. The windy day is not the day for thatching.
  8. Do bhí an cailín óg ag éisteacht leo, agus í féin agus an cailín aimsire – Bríde a bhí ar an gcailín
    aimsire – do bhíodar suite, agus do thóg sí an chaint a dúirt an fear beag a bhí suite ar an gcathaoir
    isteach ina ceann.

    <!–

    –>

    cailín aimsire servant girl
    tóg lift, raise, take
    caint speech, talk
  9. Ach, nuair a tháinig am codlata, do dh’imigh an bheirt stócach ón dtigh. Nuair a fuair an bhean
    óg gach aon ní ciúin agus an chistin fúithi féin agus fén gcailín:

    stócach lad
    gach aon ní everything
    fúithi under it, about it, around it faoi
  10. ‘A Bhríde,’ ar sise, ‘ar chualaís an chaint a dúirt an fear beag an uair úd anocht,’ ar sise, ‘nuair bhí
    sé ag caint, “Ní hé lá na gaoithe lá na scolb agamsa”? Tá brí éigint,’ a dúirt sí, ‘leis an scéal agus leis an
    gcaint sin, agus caithfimid féachaint amach dúinn féin. Deinse rún domsa,’ ar sise, ‘agus beidh tástáilt
    againn.’

    ar chualaís? did you hear?
    úd yon, yonder
    scolb splinter, nick
    brí meaning, strength
    éigin some
    caithfimid féachaint amach dúinn féin we must look to ourselves
    Deinse Make var of Déan
    rún domsa secret to me
    tástáil taste, test, try
  11. I gceann mí nó mar sin ina dhiaidh sin, cad é an tseift a cheap sí ach í féin agus an cailín — lá
    saoire do lorg ar a hathair, agus dúirt sí go raibh sí chun dul ar a saoire go ceann cúpla lae nó trí agus
    gan aon tsúil a bheith abhaile aige léi go dtí san, gur theastaigh uaithi cara léithe dh’fheiscint.

    <!–

    –>

    I gceann mí nó mar sin ina dhiaidh sin In a month or so later
    seift device, expedient, resource
    lorg mark, trace; course; search; go do lorg “went”
    ar a saoire holiday
    lá saoire do lorg ar a hathair [asked] ber father for a holiday
    súil expected
    teastaigh be wanted, needed
    léithe greyness
    feiscint visibility, sight = feiceáil
  12. Ach do dhein sí féin agus an cailín suas iad féin i gculaith bean bhocht agus iad ag siúl, mar dhia,
    ó thigh go tigh, riamh agus choíche nó gur bhaineadar amach tigh an strapaire. Tigh beag gan mórán
    críche a bhí aige agus bhí bean aosta de mháthair dó sa chúinne.

    elsewhere

    dhein did M past of déan. rinne
    culaith suit [clothes]
    i gculaith bean bhocht dressed like a poor woman
    ag siúl walking
    riamh agus choíche nó never
    bhaineadar amach they reached
    críoch limit, boundary, completion gs críche
    gan mórán críche without a big boundary = small
    aosta aged, older
    cúinne corner
  13. Ach d’iarradar cead a bheith istigh go dtí maidean. Ach ambasa do fuaireadar cead a bheith istigh
    go maidean uaithi. Ach ní fada a bhíodar suite cois na tine nuair a bhuail an strapaire isteach, agus má tá,
    níor aithnigh sé an cailín óg na an cailín aimsire, mar bhíodair folaithe go maith agus iad fé cheilt.

    iarraidh request, demand, attempt
    d’iarradar they asked
    cead permission
    ambaiste really, indeed
    fuaireadar they got M p of faigh
    maidir as for, as regards, like
    buail hit, strike, meet, come
    aithnigh recognize
    folaithe covered
    ceil conceal, suppress
  14. Ach bhí fothrom aige ar fuaid an tí.

    ‘A mháthair,’ ar seisean, ‘an bhfuil aon ní beirithe?’

    fothram noise m1
    beir bear, give birth, take, catch
    beirigh boil v
  15. ‘Tá, a ghrá ghil,’ a dúirt sí, ‘tá píosa d’arán cruithneachta istigh i gcurpaidín ansan,’ ar sise, ‘agus
    tabhair leat amach ciota de bhainne atá istigh ansan.”

    grá love
    gil bright one
    cruithneacht wheat f3
    curpad cupboard =cupard
    curpaidin little cupboard
    ansa dearest, most beloved
    ansan there, then = ansin
    ciota pitcher
    bainne milk
  16. Do thug sé leis aníos an t-arán cruithneachta agus an bainne chuige féin agus bhuail sé chuige ar
    cheann an bhoirdín é, agus chomh luath agus do shuigh sé, do phrioc an bhean óg, do prioc sí an cailín
    chuig gach aon ní a thabhairt fé ndeara.

    Ach i gceann tamaill is é ag ithe:

    chuige to him chuig
    boirdín little table
    suigh sit
    prioc prick, prod, goad
    gach aon ní everything, anything
    tabhair fé ndeara to notice
    tamall while
  17. ‘Is mór an náire dhuit, a mhic,’ ar sise, ‘bheith ag imeacht id scaothaire ar an gcuma go bhfuileann
    tú agus balcaisí éadaigh leis an mbuachaill seo áirithe a thugann tú leat,’ ar sise, ‘chuig dul i bhfad ó
    bhaile gach aon oíche, tá siad salach bréan,’ a dúirt sí, ‘drochúsáidte agat agus ba chórtaí dhuit í chur
    abhaile ná bheith ag imeacht id straethaire gan chrích gan aird.’

    náire shame
    ag imeacht leaving
    id in your = i do
    scaothaire windbag, bombastic talker m4
    cuma look, appearance
    balcais rag, garment f2
    éadach cloth, clothing
    áirithe certain
    bréan foul, rancid
    córtaí more just, more proper var comp of cóir
    straire wanderer, strayer
    críoch boundary, limit, completion gs críche
    aird direction; attention, notice f2
  18. ‘Am go leor, a mháthair,’ ar seisean.

    Ach níor thugadar cluas dona thuilleadh. Do chuaigh sé … dh’imigh sé uathu nuair a bhí a bholg
    lán is chuaigh sé i bpoll éigint a chodladh dhó féin.

    Ach nuair a fuair an bhean óg agus an cailín fúthu féin an saol:

    Am go leor enough time
    thugadar they gave M p of tabhair
    cluas ear
    dona bad
    tuilleadh more
    imigh leave
    uathu from them ó
    bolg lán full stomach
    poll hole, pit, niche
    fúthu under them, about them
    saol life, time, world
  19. ‘An gcualaís,’ ar sise leis an gcailín, ‘a Bhríde, ar gcualaís cad dúirt sé siúd nó cad é an scéal aige
    é? N’fheadar,’ ar sise, ‘an raghaimist anois go dtí tigh an fhir bheag. Pé acu is rogha linn,’ ar sise, ‘beidh
    fhios againn pé acu fear is fearr chun ceangal leis i dtosach mo shaoil.’

    An gcualaís? Did you hear?
    N’fheadar I don’t know feadair
    raghaigh will go var fut of téigh
    whoever, whatever
    rogha choice
    linn with us le
    beidh will fut of
    acu at them; they have ag
    fearr best
    ceangal tie, binding
    tosach beginning
  20. D’fhágadar an tigh beag ar maidin agus gan iad róshásta. Bhíodar ag siúl leo fé mar bheadh aon
    dá bhean bhocht, riamh is choíche nó gur bhaineadar amach tigh an bhruadaire — a thabharfaidh air.
    [mé
    not ].

    D’fhágadar They left
    leo with them le
    Bhíodar ag siúl they were walking
    mar bhead as though
    riamh agus choíche nó never
    bhaineadar amach they reached
    bruadaire dreamer
    thabharfaidh was given p aut of tabhair
  21. Ach do fáiltíodh rompu go fial fairsing agus is amhlaidh a bhí tigh breá feistithe aige sin agus
    gach aon ní acu i dtaisce ar fuaid an tí agus tine bhreá dhearg, agus compord.

    fáiltíodh welcomed
    rompu before them roimh
    fial generous
    fairsing wide, extensive
    amhlaidh thus, so
    feistithe equipped, arrange
    gach aon ní everything
    taisce store, treasure, deposit, stored
    ar fuaid thorught
    compord comfort m1
  22. Fáiltíodh rompu agus do cuireadh ina suí cois na tine iad, an áit a bhain an fuacht amach as a neasnaíocha
    tar éis an lae. Fuaireadar bia agus deoch go flúirseach agus do cuireadh a chodladh iad i
    réleaba a bhí insa chúinne.

    <!–

    –>

    cuireadh was putting p hab of cuir
    fuacht cold, chill, apathy
    neas- near, approximate prefix
    easna rib pl easnacha [var hare?]
    flúirseach abundant
    réleaba smooth bed, soft bed
  23. Ar maidin lá arna mháireach do fuaireadar baochas ó chroí le muintir an tí agus leis an
    mbuachaill na raibh aon tuairim aici dhó agus thugadar a gcúl don dtigh. Ach ba é port a bhí acu ar fhaid
    an bhóthair go dtí gur bhaineadar a tigh féin amach, ag caint cé acu b’fhearra dhi an fear mór a phósadh
    na an fear beag. Ach, choinníodar gach aon ní fé chúl a gcoise. Níor ligeadar a rún go dtí éinne go ceann
    mí nó mar sin, agus tharlaigh oíche áirithe gur tháinig an bheirt, an fear beag agus an strapaire, go dtí an
    tigh.

    arna by
    máireach morrow = márach
    lá arna mháireach/mhárach on the following day
    máir survive, live, last
    baochas thanks = buíochos
    tuairim recognize f2
    thugadar they gave/took
    cúl back
    port riverbank, mound
    b’fhearra better
    gach aon ní everything
    coinnigh keep
    coise feet
    lig let, allow, release
    éinne anyone
    mar sin so
    tarlaigh happen, occur
  24. Do shocraigh sé a chathaoir thuas insa chúinne fé mar ba gnáthach leis agus do bhí an scaothaire
    ag imeacht ar fuaid an tí.

    socraigh settle, calm, arrange
    gnáthach usually
    scaothaire windbag, bombastic talker m4
  25. Ach d’éirigh an cailín – bhí sí comhairlithe go maith ag an mnaoi óig — d’éirigh sí ina suí agus do
    bhuail sí síos, an t-urlár síos.

    comhairlithe counseling
  26. ‘A mháthair,’ ar sise, ‘an bhfuil aon ní beirithe?’

    ‘Nil, a ghrá gil,’ ar sise; ‘ach blúire d’arán cruithneachta atá istigh sa churpaidín agus braon
    bainne. Tabhair leat é.’

    an bhfuil aon ní beirithe? the boiling is nothing?
    gil bright one
    blúire fragment
    braon drop
  27. Ba chórtaí dhuit go mor is go fada,’ arsa an bhean óg thuas mar a raibh sí suite, ‘an chulaith
    éadaigh led pháirtí ata caite agus ó bheith ag imeacht ag caidéireacht agus as imeacht thall agus abhus id
    scaothaire, a chur abhaile, go bhfuil sí ina ciota fogha agat ó bheith á caitheamh, agus do tháinig sé anso
    anocht ag triall uirthi agus bhí náire orm í thabhairt do.’

    Córtaí more proper, more just var comp of cóir
    éadach cloth, clothing
    culaith suit [clothes]
    páirtí
    caidéireacht idling
    thall over, beyond
    abhus here
    id in your [?] i + do
    scaothaire windbag, bombastic talker m4
    ciota pitcher
    fogha lunge, dash
    caitheamh wear, consumption, spending, throw, cast
    anso here = anseo
    triall journey, travel
    ag triall uirthi a trial on her
    tabhairt grant, delivery, yield
  28. D’éírigh sé, an scaothaire, pé áit go raibh sé, do chuimhnigh sé go maith ar an chaint a bhí ráite
    aige féin tamall roimis sin. D’éirigh sé ina shuí agus do bhuail amach go támáilte.

    whoever, whatever
    ráite said
    tamall while
    roimis before = roimh
    támáilte sluggish, cumbersome
  29. Nuair a bhí an doras amach curtha aige dhe, ní dhein an bhean óg ach teacht aníos mar a raibh an
    bruadaire, mar thugaimis air, agus rug sí ar láimh air.
    [thugaimis
    not thugaimist].

    ní … ach only
    bruadaire dreamer
    mar thugaimis air as he is called
  30. ‘Céad míle fáilte anso romhat.’ ar sise. ‘An cuimhin leatsa,’ a dúirt sí, ‘aon bheirt bhan bhochta a
    ghaibh chughat a leithéid seo dh’oíche agus gur thindeálais,’ a dúirt sí, ‘agus go choiríobhair go
    slachtmhar chuchu? Is mise agus mo chailín Bríde,’ a dúirt sí, ‘a bhí ansan.’

    aon bheirt bhan bhochta two poor women
    gabh take
    gaibh chuig go to, go about, being = gabh chuig
    leithéid like, counterpart, equal
    tindeáil tending to, attention, care
    coiríobhair ??
    slachtmhar neat, tidy
    chucu to them, towards them chun
  31. ‘Ambaiste, más tú.’ arsa an bruadaire. ‘da mbeadh a fhios agamsa’ ar seisean, ‘gur tusa bhí istigh
    agam, gur fada go ligfinnse cead na gcos leat,’ a dúirt sé, ‘chomh fada is go rabhais istigh insa chúinne
    agam go gcoineoinnse greim ort.’

    ambaiste indeed, really
    más
    ligfinnse ??
    bruadaire dreamer
    greim grip
  32. ‘Ní raibh a fhios agat,’ ar sise, “ach beidh a fhios agat anois é.’

  33. Ach, do pósadh iad agus do bhí saol fada fé ghreann acu i dteannta a chéile ina dhiaidh sin.

    fé ghreann under the sun

Next time

We will start watching Cré na Cille. From Will:

  • The heart of this tale is the notion that after people die, they sit around underground and resume their old relationships. As each new corpse arrives, if you will, they bring news of what has been happening above ground since the previous person arrived.
  • Naturally, they retain their own personalities, so people who are annoying, or loud, or selfish, or charming, or whatever continue to be that way after death.
  • Your homework is to write a paragraph, just a few sentences, describing a person you know (relative, co-worker, etc., as long as it’s not me) who would drive you crazy if you had to interact with him/her for the rest of eternity. That person might have an obsession to harp on, or annoying laugh or speech habit, or just be nasty or nosey, whatever the problem, living with them forever would be misery indeed. Tell us a little bit about that person and why you don’t want to be buried with him/her.

I might not post the English version of my contribution :-)>

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.