Monday Night Irish Class, December 6, 2010

Irish Class, December 6, 2010

Rang Gaeilge, 6ú lá Mí na Nollag 2010

<!–

Fadas: áéíóúÁÉÍÓÚ

–>

<!–

–>

Scéal Grinn
An Fear A Bhí i gCónaí Faoi Dheifre Agus Ar Deireadh

greann fun, mirth, jesting gs grinn
céal Grinn Funny Story
deifir hurry f gs deifre
i gcónaí always
ar deireadh late
  1. Más ag éirí ar maidin é, bhí an mhaidin caite. Bhíodh sé ag gabháil in aimhréití ina cheirteach, ar mhéad
    is bhí de dheifre air á gcur air. Ag dul amach chuig a chuid oibre dó, bhí sé ina rith, ach bhí
    se mall. Ar theacht chun an bhaile san oíche dó, bhí sé ina rith, ach bhí sé déanach ins an oíche.
    Ba chuma cén áit a mbeadh sé ag gabháil, bhí sé ina rith agus é i gcónaí i ndiaidh na codach eile. Ag
    gabháil chun aifrinn ná chun aonaigh, bhí sé i gcónai faoi dheifre agus i gcónaí ar deireadh.

    <!–

    –>

    más buttock, ham, thigh [not here]
    más =
    éirigh rise, grow, become
    caith wear (out), consume, spend, throw, cast, shoot va caite
    gabh take, capture, catch, untake, go vn gabháil
    ag gabháil going around
    aimhréití entangled, dishevelled =aimréidh
    ceirteach ragged clothes
    Tá deifir orm. I am late. being late is “on” someone
    á gcur air putting them [the ragged clothes] on =getting dressed
    Ag dul amach chuig a chuid oibre dó As he was going to work
    mall slow, late
    tar come vn teacht
    theacht “came” [Donegal past?]
    to him do
    déanach last, final, late
    ins an in older form of i
    ar a mhéadh at the most
    cuid portion gs coda, codach [Don.]
    Aifreann mass m1
    aonach fair g aonaigh

  2. Bhí dúil san ól aige. D’óladh sé agus luíodh sé amuigh agus chodlaíodh sé amuigh. Oíche
    amháin dá raibh sé ag teacht ó aonach, thit sé ar thaobh an bhealaigh agus thit sé ina chnap codlata.
    Casadh saor crainn air a bhí ag teacht chun an bhaile i ndiaidh a lá oibre agus níl sé de ghnás ins an áit
    s’againne fear meisce a fhágáil ina luighe ina chodladh amuigh. Bheirtear fá theach é.

    dúil hope, desire, expectation
    D’óladh sé he would drink
    luigh settle,lean lie
    amuigh out
    codail sleep
    luíodh sé amuigh agus chodlaíodh sé amuigh lay down outside and slept outside
    Oíche amháin one night
    for his do/de + a
    dá raibh sé ag teacht ó aonach as he was coming home from the fair
    tit fall, decline, collaps
    bealach way, road, path m1
    cnap heap, lump
    codladh sleep n gs codlata
    cnap codlata
    “heap of sleep”
    saor free, independent, cheap, craftsman
    cas twist, turn
    cas … ar meet
    crann tree, mast, pole m1
    saor crainn carpenter
    Casadh saor crainn air a bhí ag teacht chun an bhaile i ndiaidh a lá oibre A carpenter met him on his way home after his day of work
    gnás haunt, resort, lair, custom
    níl sé de ghnás ins an áit s’againne It is not the custom in this place of ours
    meisce drunk
    fág leave, grant, suppose vn fágáil
    luigh settle, lean, incline vn luí, luighe
    about Don.
    beir bear, give birth to, bring, take, catch Bheirtear cond. aut. “would be brought”
    Bheirtear fá theach é. He would be carried home.

  3. Chaith sé ar a dhroim é agus d’iompair sé é go dtí an áit a mbíodh sé ag obair. Ní raibh
    fairsingeach ina theach cónaithe aige dó. Thug sé isteach é agus d’fhág sé sínte i gcónair é. Bhí sé
    sábháilte ansin. Ba seo an obair a bhíodh aige, ag deanamh cónrach, agus bhí moll mór acu istigh
    anseo sa teach aige. Chuir sé an glas ar an doras agus bhog sé leis chun an bhaile.

    caith wear (out), consume, spend, throw, cast, shoot
    droim back
    Chaith sé ar a dhroim é He threw him on his back
    iompair carry, transport, support
    an áit a mbíodh sé ag obair the place where he used to work biodh past hab
    fairsinge width, extent fairsingeach Don.
    cónaitheoir resident m3
    to/for him do
    Ní raibh fairsingeach ina theach cónaithe aige dó He did not have room in his dwelling place for him.
    fág leave, grant, suppose vn fágáil
    tabhair give, grant, take, bring, cause p thug
    sín stretch, hold out, lengthen, extent
    cónaí dwelling, residence
    conair path, passage
    cónair, cónra coffin g cónrach
    sábháilte safe
    Ba seo an obair a bhíodh aige That was the work he had [he was making coffins]
    cónra coffin
    moll heap, large amount
    acu at them, they had ag
    glas lock faoi ghlas “under lock”
    Chuir sé an glas ar an doras He put the lock on the door
    bog soften, loose, move (witb le)
    chun to, towards

  4. Nuair a mhuscail mo dhuine, bhí an lá geal. D’amharc sé. D’éirigh sé aniar. Bhi sé ina luighe i
    gcónair. D’éirigh sé amach agus d’amharc sé fá dtaobh dó agus ní raibh le feiceáil aige ach cónracha
    uilig. Thóg sé an clár den cheann a bhí in aice leis. Ar ndóighe, ní raibh aon duine inti. Thóg sé an clár
    den dara ceann. Ní raibh aon duine ansin. Níor fhág sé aon chónair sa teach nár thóg sé an clár daoithe,
    ach bhí siad uilig folamh.

    Nuair a mhuscail mo dhuine When my man awoke
    muscail wake, awake
    geal bright
    amharc look v
    aniar from the west
    D’éirigh sé aniar He sat up
    luigh settle, lean, inclie
    cónair coffin
    Bhi sé ina luighe i gcónair He was lieing in a coffin
    about Don.
    fá dtaobh dó about him /fa:du:do:/ (Don.)
    feic see vn feiceáil
    ní raibh le feiceáil aige ach cónracha uilig nothing to be seen but all [those] coffins
    cónrach
    tóg lift, raise, take up
    clár board, table, lid
    Thóg sé an clár den cheann a bhí in aice leis. He raised the lid of the one that was next to him.
    Ar ndóigh of course
    inti in it f
    ní raibh aon duine inti no one was in it
    dara second, next
    den dara ceann of the second one
    daoite from, off, of = de
    uilig all, every = uile
    folamh empty

  5. ‘Is fíor é,’ ar seisean, ‘go raibh mé i gcónaí faoi dheifre agus i gcónaí ar deireadh. Tá mé mall ag
    breithiúnas Dé.’

    fíor figure, form, image
    Is fíor é it is true
    ar seisean he said emph
    mall slow late
    breithiúnas judgment

lig let, allow, permit
alt joint, knuckle, paragraph, article, knot [in wood] m1
aiste peculiarity, condition, scheme, essay, composition
scéal story, news
A tSín China
athaontú reunification
cuir put vn cur, va curtha
ar fáil available
tugtar le fios it was made known
dúdóite sick of, fed up, burned out “burnt black”
iompar carry
cumhacht power, authority, strength, energy
cuir … le increase
líomhain allegation f3
ionsaí attack, advance, attempt m4
sceitheadh eolais release of knowledge

<!–

–>

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.