Monday Night Irish Class, November 26, 2012

Irish Class, November 26, 2012

Rang Gaeilge, 26 lá Mí na Samhna 2012

<!–

Fadas: áéíóúÁÉÍÓÚ

–>

<!–

–>

‘Gaeilge-phobia’ sa Dáil

  1. THUAIRISCIGH an colún
    seo go minic faoin méid
    Gaeilge a labhraíonn
    Gerry Adams agus Enda
    Kenny sa Dáil le linn Ceisteanna
    na gCeannairí.

    tuairiscigh report v
    méid , quantity, extent, number
    ceannaire leader, guide

  2. Is é Adams a chur tús leis an nós
    nua radacach seo nuair a toghadh é
    anuraidh.

    tús start
    nós style, manner, custom m1
    radacach radical m1, a1
    nuair a toghadh é anuraidh. when he was elected last year. toghadh p aut

  3. Ní labhraíonn sé Gaeilge an t-am ar
    fad, ach is beag lá nach mbíonn
    Gaeilge le cloisteáil uaidh.

    an t-am ar fad all the time
    cloisteáil hearing, listening
    uaidh from him ó

  4. Níl gach duine sásta faoi seo, áfach.
    Chuala mé iriseoir raidió mé fhéin ag
    gearán faoi lá amháin toisc nach
    bhféadfaidís na míreanna Gaeilge a
    úsáid i dtuairiscí a bhí le craoladh,
    amhail is nach mbíonn go leor ráite as
    Béarla sa Dáil le tuairisc 30 soicind a
    dhéanamh.

    áfach however
    iriseoir journalist
    gearán complain
    féad be able to, ought to
    toisc expedition, journey, quest, errand, purpose, business
    féad be able to
    mir bit, portion f pl mireanna
    tuairiscigh report v
    craoladh broadcast
    amhail like, as
    ráite said abair

  5. Níl údar gearáin ar bith ag na
    hiriseoirí clóite a bhíonn ag freastal ar
    an Dáil, áfach. Tá cluaisíní ar fáil
    dóibh ar fad, mar atá ag na Teachtaí
    Dála. Ach ní chaitheann formhór na
    n-iriseoirí na cluaisíní. B’fhéidir go
    dtuigeann siad ceard atá á rá as
    Gaeilge nó b’fhéidir go bhfuil náire
    orthu a léiriú go poiblí nach dtuigeann
    siad an teanga.

    údar author, writer; origin, cause
    gearán complaint, grievance m1
    iriseoir journalist
    clóigh print v
    freastal attendance, service
    áfach however
    cluaisín tab, lobe
    dóibh
    Teachta Dála. Dáil deputy
    cait wear (out), spend, consume, throw, cast, shoot
    formhór greater part majority
    ceard atá á rá as Gaeilge what is said in Irish
    náire shame
    orthu on them ar
    éirigh make clear, explain, illustate vn léiriú
    poiblí public a

  6. Ar ndóigh, má admhaíonn
    siad go bhfuil fuath acu
    don Ghaeilge, ní acusan atá
    an fhadhb, is ar an teanga
    agus na daoine a
    labhraíonn í atá an locht
    don naimhdeas seo.

    admaigh acknowledge, admit, confess
    acu at them, they have ag
    acusan at them, they have emph ← ag
    locht fault m3
    naimhdeas hostility, malevolance, spite m

  7. Seans go gceapann siad nach féidir
    fiúntas ar bith a bheith le rud a
    deirtear i nGaeilge, nó gur ísliú céime
    de shaghas éigin a bheadh ann éisteacht
    le duine ag labhairt sa teanga
    aisteach seo le cluaisíní.

    ceap think, shape, invent
    nach féidir not possible
    fiúntas worth, merit
    ísliú lowering, depression
    saghas sort, kind
    éigin some
    éisteacht hearing
    aisteach peculiar, strange
    cluaisín tab, lobe

  8. Tá sé ina raic idir Adams agus
    tuairisceoir an Irish Times, Miriam
    Lord, faoin gceist seo. Dar léi, níl
    Adams ag labhairt sa Dáil, tá sé ag
    “cleachtadh” a chuid Gaeilge ann. Is
    féidir leis é sin a dhéanamh i gConradh
    na Gaeilge, dar léi. Rinneadh
    comparáid idir Gaeilge a labhairt sa
    Dáil agus an cláirnéid a sheinm ann.
    Ní hé go rabhthas a rá go raibh tuin na
    Gaeilge cosúil le ceol binn, áfach.
    Dóibh siúd gan Ghaeilge[,] is ionann an
    dá rud is cosúil – ní ciall go Béarla
    (mar a tharlaíonn sé, is faoi chúrsaí
    sláinte a bhí Adams agus Kenny ag
    caint).

    raic uproar, wreck
    Dar léi According to her
    cleachtadh habit, practise, experience
    Is féidir leis é sin a dhéanamh they can do so
    Conradh na Gaeilge Gaelic league
    comparáid comparison
    cláirnéid clarinet f2
    seinm playing [musical instruments]
    rabhthas was p dep aut of
    binn sweet, melodious
    siúd that, yon, those
    ionann same, identical
    an dá rud both
    ciall sense, meaning
    mar a tharlaíonn sé as it happens
    cúrsa course, round, career, affair

  9. Táthar ann a mhaíonn go bhfuil
    dearcadh fuarchúiseach ag muintir
    na hÉireann i leith na Gaeilge, go
    bhfuil cinneadh stuama tógtha acu
    nach bhfuil maitheas eacnamaíochta
    ag baint léi agus gurbh é sin an fáth
    gur tugadh bata agus bóthair di.

    Táthar Is pres aut of
    Táthar ann There are those
    maígh state, claim, boast v
    dearcadh look, outlook, consideration m1
    fuarchúiseach cool, imperturbable; chilly, frigid; apathetic, indifferent
    leith in regard to
    cinn fix, deterimine, decree vn cinneadh
    stuama sensible, level-headed
    maitheas goodmess
    eacnamaíochta economic
    bata stick
    di to her do

  10. Léiríonn an ‘Gaeilge-phobia’ seo sa
    Dáil go bhfuil an scéal i bhfad níos
    casta ná sin. Tá daoine in Éirinn agus
    tá fadhb ar leith acu leis an teanga,
    beag beann ar chúrsaí eacnamaíochta.

    Léirígh clarify, explain
    casta twisted, wound, intricate, complicated
    tá fadhb ar leith acu leis an teanga they have a particular
    beann regard
    beag beann regardless

  11. An bundearcadh atá ann ná go
    bhfuil an Ghaeilge lochtach ar
    bhealach éigin, nó gur rud olc í, fiú.
    An dara céim sa phróiseas ná fianaise
    a lorg chun é seo a chruthú. Ó thaobh
    na ndaoine a labhraíonn an teanga,
    dúradh fadó gur
    ‘savages’ agus ‘barbarians’
    a bhí iontu. Sa lá atá inniu
    ann deirtear gur
    ‘extremists’, ‘terrorists’,
    ‘peasants’, ‘elitists’, srl. muid.

    bun base
    dearcadh look, gaze, vision
    bundearcadh basic vision
    lochtach ar bhealach éigin faulty/defective in some way
    nó gur rud olc í or event be a bad thing
    fiú even, worth
    An dara céim sa phróiseas The second step in the process
    is copula with “fronting”
    fianaise witness, testimony, evidence
    lorg seek
    cruthú creation
    dúradh fadó told in the past
    a bhí iontu they were “are in their”

  12. Ar ndóigh is cuma má bhíonn ráitis
    ag teacht salach ar a chéile (is
    bochtáin agus daoine saibhre muid,
    de réir dealraimh), an príomhrud ná
    go gcaithfear cur in éadan na teanga i
    ngach comhthéacs, dar leis na daoine
    sin.

    is cuma regardless
    ráiteas statement m1
    ag teacht salach ar coming afoul of
    is bochtáin agus daoine saibhre muid, we are poor and rich people
    de réir according to
    dealraimh appearance
    caithfear one must aut
    in éadan against
    dar seem, it seems

  13. Mura bhfuiltear ag rá nach
    labhraíonn éinne í, bítear ag gearán
    faoi na daoine a labhraíonn í, go
    bhfuil siad ag déanamh a mhór astu
    féin, go bhfuil siad ag iarraidh scoilt a
    chothú le daoine gan Gaeilge, nó sa
    chás seo, go bhfuil siad ag “cleachtadh”
    Gaeilge seachas ag labhairt na
    fíortheanga – Béarla.

    Mura bhfuiltear ag rá nach labhraíonn éinne í, If it is not saying that no one speaks it,
    bítear ag gearán faoi na daoine a labhraíonn í It is complaining about the people who speak it
    astu from them as
    scoilt split, crack
    cothú nourishment, sustenance, maintenance
    cás case
    cleachtadh practise, habit, experience m1
    seachas besides, other than
    fíortheanga true language

  14. Prionsabail eile ná nach féidir cúis
    mhaith a bheith ag duine chun
    Gaeilge a labhairt – caithfidh go
    bhfuil uisce faoi thalamh ar siúl, go
    bhfuil siad ag lorg deontais nó poist
    sa státchóras.

    Prionsabal Principle
    is copula with “fronting”
    cúis cause, reason, casxe
    uisce faoi thalamh hidden agenda “water underground”
    ar siúl happening
    ag lorg deontais nó poist sa státchóras. seeking grants or jobs in the state system.

  15. Ní féidir cúis mhaith a bheith ag
    daoine atá ag iarraidh go mbeadh
    Gaeilge ag a bpáistí ach an oiread –
    caithfidh go bhfuil scothroghnachas
    nó ciníochas mar bhonn leis na
    Gaelscoileanna, mar shampla.

    cúis cause, reason, casxe
    Ní féidir cúis mhaith There can be no good reason
    oiread amount, quantity, number
    scoth- semi-, medium, fairly, elite
    roghnachas choice
    ciníochas racism

  16. Tá na Gaeilge-phobes go tréan in
    éadan Gaeilge éigeantach don
    Ardteist; leatrom uafásach atá ann
    atá á bhrú orthu ag faisistí cultúrtha.

    tréan strong, intense
    in éadan against
    éigeantach compulsory
    leatrom uafásach terrible oppression
    brú press, pressure, shove m4

  17. Tá siad chomh láidir céanna ar son
    Béarla éigeantach do chách ó bhreith
    go bás, áfach, ach cur amú airgid atá
    ann seirbhís ar bith ar chur ar fáil do
    na ‘Gaelgores’. Ar ndóigh, má
    admhaíonn siad go bhfuil fuath acu
    don Ghaeilge, ní acusan atá an fhadhb,
    is ar an teanga agus na daoine a
    labhraíonn í atá an locht don
    naimhdeas seo.

    Tá siad chomh láidir céanna ar son
    Béarla éigeantach
    They are as strong in the same way for the sake of compulsory English
    do chách ó bhreith go bás for everyone from birth to death
    cuir put vn cuir
    amú wasted, in vain
    cur amú airgid wasting money
    admhaigh acknowledge, accept, confess
    locht fault
    naimhdeas hostility

  18. Maidir leis na cúiseanna don
    naimhdeas seo, bhuel, nuair a dúirt
    Freud nach raibh aon mhaitheas sa
    síocanailís do mhuintir na hÉireann,
    ní dóigh liom go raibh sé ag rá go
    raibh sláinte mheabhrach na tíre
    chomh iontach sin nach raibh cabhair
    ar bith uainn.

    Maidir leis na cúiseanna don
    naimhdeas seo
    Regarding the reasons for this hostility
    nach raibh aon mhaitheas sa
    síocanailís,
    there was no good in psychoanalyzing
    ní dóigh liom I am not of the opinion
    sláinte mheabhrach mental health
    chomh iontach so wonderful
    cabhair help

  19. Is maith an rud é gur labhair
    Adams amach faoin gceist seo; ní
    mór cur in éadan iarrachtaí an méid
    Gaeilge a labhraítear sa Dáil nó áit ar
    bith eile a laghdú.

    Is maith an rud é gur labhair
    Adams amach faoin gceist seo
    It is a good thing for Adams to speak out on this question
    in éadan against
    méid amount, quantity
    laghdaigh lessen, decrease, diminish vn laghdú


dáiríre seriousness [n], earnest, serious, really [a] m4, a3

<!–

–>

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.