Monday Night Irish Class, March 5, 2012

Irish Class, March 5, 2012

Rang Gaeilge, 5ú lá Mí na Márta 2012

<!–

Fadas: áéíóúÁÉÍÓÚ

–>

Tá mo bhean agus mo iníon altrama i Michigan an tseachtain seo. Tá siad ag tabhairt cuairte ar ghaolta. Níl ach mo mhac agus mé sa bhaile. Tá sé an-chiúin agus síochánta ann.

Faoi Niall

Tá fadbhanna móra ag Niall. Cá bhfuair an fear marbh an airgead? Cé mharaigh é?
Is mian an duine seo an t-airgead. Is dóigh sé ag lorg an cás anois. Ní duine deas é. B’fhéidir marfaidh sé Niall.

Tá an rialtas fosta ann. Má chloiseann siad faoin airgead, beidh siad ag iarraidh a cáin air.

Niall has big problems. Where did the dead man get the money? Who killed him? That person will want the money.
He is probably looking for the case now. He is not a nice person. Perhaps he will kill Niall

There is also the government. If they hear about the money, they will want to tax it.

<!–

–>

Ó Báille, Ruaidrhí

  1. Rugadh é i mBaile Átha Cliath i 1958. Ba as an ardchathair dá thuismitheoirí chomh maith. Feisteoir
    ba ea a athair, Gerry Bailey agus lean a mháthair Anne O’Flanagan (nach maireann) ceird a muintire
    agus rinne sí printíseacht sa chlódóireacht. Tá triúr deartháireacha ag Ruaidhrí, eisean an dara duine is
    sine acu.

    ardchathair the Capital
    feisteoir fitter
    lean follow, continue
    mair live, last, survive
    ceird trade, craft, occupation
    printíseacht apprenticeship
    clódóireacht printing
    triúr deartháireacha three brothers
    eisean an dara duine is sine acu he is the second oldest

  2. Tógadh é i mBaile Bhailcín. D’fhreastail sé ar Mheánscoil Naomh Colm (scoil na mBráithre Críostaí) i
    gCromghlinn agus ar Choláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath ina dhiaidh sin, áit ar bhain sé céim
    amach sa Ghaeilge agus sa Bhéarla. Tá sé ag obair mar mhúinteoir meánscoile i Scoil Phobail Chábán
    tSíle ó shin. Bhog sé go Cábán tSíle i 1985 nuair a phós sé.

    freastail attended
    Coláiste na hOllscoile University College
    bhain sé amach he achieved
    céim degree
    pobal community, people
    bog soften, move

  3. Tá an-chuid ábhar léitheoireachta curtha ar fáil aige do dhéagóirí, ina measc ceithre úrscéal:
    An tobar
    (BÁC: Bord na Gaeilge/Údarás na Gaeltachta, 1985); Dúnmharú ar an DART, (Gaillimh: Cló Iar-
    Chonnachta, 1989); Aililiú bop siúáidí (BÁC: Foilsitheoirí Scoileanna agus Coláistí, 1991) agus Imithe
    (BAC: Foilsitheoirí Scoileanna agus Coláistí, 1992). Tá ábhar eile curtha ar fáil aige le haghaidh an
    Teastais Shóisearaigh, ina measc na sraitheanna Scaoil amach é, An dtuigeann tú agus Is féidir liom.

    ábhar matter, material, subject, content
    léitheoireacht reading
    curtha ar fáil made available
    ina measc including
    úrscéal novel
    Aililiú bop siúáidí ????
    Foilsitheoir publisher
    le haghaidh for
    teastas certificate
    sóisearaigh junior
    sraith row, series
    scaoil loose, release, slacken, drop

Club Leabhar Forum

Conallach

A chairde, Tá iarrtha agam ar údar Dúnmharú ar an Dart, Ruaidhrí Ó Báille, cuairt a thabhairt ar an
fhóram seo agus aon cheisteanna is mian le baill ClubLeabhar.com a chur air a fhreagairt.

Tá iarrtha agam I have asked
fóram forum
mian desire, thing desired f2 gs méine. npl mianta
ball organ [of body], component part, place, spot, member
is mian le baill members want to
a fhreagairt anwered

Rudi

Dia dhaoibh, a chairde

Tá súil agam go mbainfidh sibh taitneamh as an leabhar. Ar ndóigh, ní ardlitríocht atá ann, ná baol air.
Ní raibh i gceist agam ach scéal beag spreagúil a scríobh ag leibhéal teanga nach mbeadh róchasta.

súil eye, hope
taitneamh enjoyment
Ar ndóigh Of course
baol danger
spreagúil , lively, encouraging
leibhéal level m1
casta twisted, round, intricate
róchasta too complicated

Má ritheann ceist ar bith le duine ar bith beidh mé an-sásta freagra a thabhairt ar an bhfóram.

Ruaidhrí Ó Báille

<!–

–>

Fleurette

Dá dtiofá féin ar an Milliún punt an sceithfeá chun na Gréige? An raibh sé cothram ar Niall Ó Dónall a
bheith in aon chillín le “Buster Bréan”? Tá an scéal léite agam le go leor ranganna agus bhain siad go
léir taitneamh as. An ndéanfá scannan as? Is é mo mhór thuairim go bhfuil abhar maith scannain san
úrscéal seo!

Dá dtiofá féin ar an Milliún punt If you yourself would come upon a million pounds [?] dtiofátar
sceith vomit, overflow, discharge
cothram fair play, level, equity m1
cillín cell, hoard
léite read va of léigh
tuairim opinion
ábhar matter, material, cause, subject
úrscéal novel

Rudi

Haigh, a Fleurette

Míle buíochas faoi do theachtaireacht. Fiche bliain ó shin nuair a scríobh mé an leabhar shíl me nach
raibh áit ba dheise ná an Ghréig. Bhí mé daichead sular bhain mé Nua Eabhrac amach! Tharlódh gur
ann a rachaidís dá mbeadh plaic bainte as an Úll Mór agam an tráth úd. Maidir leis an milliún punt, sa
chéad chló den leabhar, más buan mo chuimhne, bhí nótaí £100 nó rud éigin sa chás. Cuireadh ar ár
súile dúinn nárbh ann dá leithéid sa Steirling agus bhí orainn é a athrú. Sin é an fáth gur nótaí £50 atá
ann anois.

teachtaireacht message, errand f3
daichead forty
sula before
bain…amach reach
tarlaigh happen
rachaidís they would go téigh
plaic bite
tráth hour, time, day, period m3
úd yon, yonder, over there
Maidir as for, as regards
más buan mo chuimhne if my memory serves
nó rud éigin or something
cuireadh invitation, summons
dúinn to us do
leithéid like, counterpart, equal f2
athrú change, alteration

Scannán? Hmmm. Meas tú cé a dhéanfadh páirt Néill? Ná páirt Jan, go deimhin.

<!–

–>

Meas tú do you think
Néill g of Niall

Bernie B

Ruáidhrí a chara, Cad a spreag tú chun Dúnmharú ar an Dart a scríobh? Cé h-iad na h-udair a raibh
tionchar acub ort? Cén fáth a scríobh tú an leabhar?

spreag arouse, inspire
údar author
tionchar influence
acu at them, they have ag. Pronounced acub in Conn.

Rudi

Haigh, a Bherni,

Is cuimhin liom suí síos lá agus an abairt “Rith Ger Ó Báille amach an doras…” a scríobh. (Ainm mo
dhearthar!). Ní raibh a fhios agam cá raibh se ag dul, ach ó tharla go raibh i mo chónai in aice le
stáisiún Dart, is ann a leaindeáil sé. Ina dhiaidh sin, bhuel lean mé mo shrón le bheith macánta. An taon
phleanáil is cuimhin liom a dhéanamh ná go raibh a fhios agam leathbhealach tríd cén chaoi a
gcríochnódh sé. Ní raibh ann ansin ach díriú ar an gceann scríbe sin.

Is cuimhin liom suí síos I remember sitting down
abairt sentence, phrase
dearthar brother
ach ó tharla go raibh since it happened
leáigh melt v
leaindeáil landed
lean continue, follow
macánta honest
pleanáil plan, scheme v
cén chaoi how
díriú direction, aiming
scríbe scratch scríobh “write”

Is dóigh liom gur scríobh mé an leabhar mar go raibh cineál frustrachas orm maidir leis an gcineál
léitheoireachta a bhi ar fáil i nGaeilge ag an am. Léadh mé píosaí as do mo chuid scoláirí agus mé ina
bhun agus thug siadsan spreagadh dom. Creid nó ná creid, BHÍ a leitheid de rang agus 3G ann!
Maireann cáil an ranga céanna fós in annálacha na scoile ina bhfuilim ag múineadh.

Is dóigh liom I am of the opinion
cineál type
frustrachas frustration
maidir as for, as regards, as well as
léitheoireacht reading
Léadh used to read p hab of léigh
scoláire scholar, school-child m4
thug gave p of tabhair
spreagadh encouragement, stimulus
leithéid like, counterpart, equal f2
mair live, last, survive
céanna same
fós still
annála annals

Seán Mór

Bhain mé sult as an leabhar de thairbhe nach raibh aon dua lena léamh, agus tá gá leis sin i nGaeilge
chomh maith le teanga ar bith eile. Shíl mise gur ag brionglóidigh a bhí Niall i rith an scéil ar fad agus
go músclódh sé sa deireadh agus a bhean slán sábháilte! Is dócha go mbainim féin le ré an
rómánsachais!

tairbhe benefit, profit
dua labor, toil, trouble
need, requirement
brionglóid dream f2
scéal story m1 gs scéil
múscail waje, awake
dócha likely, probable
period, age, era, moon
rómánsachais romanticism
le ré an rómánsachais during the age of romanticism

Mar mhúinteoir, mar sin, a Ruaidhrí, an dtig leat a chur in iúl dom má bhíonn sibh chomh ciniciúil
faoin phost agus faoin phríomhoide agus a bhí Niall sa leabhar seo!!???

mar sin so
an dtig leat…? Can you …? tig liom “I can” (Don.)
iúl knowledge, direction
chomh as, so
ciniciúil cynical
phríomhoide principal [school] m4

Rudi

Faraor, a Sheáin, is ina lán-dúiseacht a bhí Niall bocht. Ba gheall le tromluí de chineál éigin é, ceart go
leor, ach ní maith liom cleas úd na brionglóide.

Faraor Sadly
dúiseacht state of being awake f3
geall bet, pledge, wage
Ba gheall le … It would be like …
tromluí nightmare
cineál éigin some sort
cleas trick m1
úd yon, yonder, over there
brionglóid dream f2

Maidir le mo chomh-mhúinteoirí , mhuise ní ciniciúíl atá muid – ach a mhalairt! Soineanta atá muid!
Gealgháireach. Mórchríoch mánla múinte. Ní leáfadh an t-im fein inár mbéal.

maidir as for, as regards, as well as
chomh-mhúinteoir colleagues (fellow teachers)
muise indeed
malairt change, alternative
soineanta calm, fair, pleasant
gealgháireach. sunny, radiant, joyous
mórchríoch big hearted
mánla gentle, pleasant
múinte well-behaved, polit
leáigh melt
im butter
inár mbéal in our mouths

Leis an bhfírinne ghlan a insint, ní post don duine ciniciúil é. Mharódh sé an ‘soinicí’ taobh istigh de
bhliain. 🙂

Ruaidhrí

fírinne truth f4
insint telling vn of inis
maraigh kill
ní post don duine ciniciúil é it is not the job for a cynical person
soinicí cynics

Rudi

Go raibh míle maith agat. Cuireann se lúcháir orm gur bhain tú taitneamh as an leabhar.

lúcháir joy
taitneamh liking, enjoyment

Togadh mé I was raised
Tá Niall bréan de mhúinteoireacht. Niall is sick of teaching
fréamh root, source, origin
samhail likeness, image f3
fréamhshamail prototype
macasamhail reproduction, copy f3
oibrí worker m4
gnách usual
tríocha 39
printéir printer m3
priontáil print v

<!–

–>

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.