Irish Class, November 8, 2010
Rang Gaeilge, 8ú lá Mí na Samhna 2010
<!–
Fadas: áéíóúÁÉÍÓÚ
–>
Show and Tell
Idir mhaith agus olc do gach dream i dtoghchán Mheiriceá
| dream | body of people | |
| togchán | election | |
D’éirigh le go leor iarrthóirí de chuid Pháirtí an Tae ach chlis ar chuid de na fíréin s’acu.
| iarrthóir | candidate | m3 |
| clis | jump, start, flinch, fail | |
| chlis orm | I failed | note absence of subject |
| fíréan | just person | pl fíréin |
| na fíréin | the just, the faithful, the elect | |
| acu | at them, they had | ← ag |
| s’acu | of them there, they have this | ← seo acu. For emphasis |
| s’ainne | our, at us here | ← seo againne |
In our discussion last week we had thought that “Tea Party” would be Páirtí an Lucht Tae.
| lucht | (class of) people | m3 |
| atá í gceist | that we are talking about | “that is in question” |
| Táimid | we are | Munster = tá muid |
| ana-bhuíoch | very thankful | Munster = an-bhuíoch |
| guí | prayer, entreaty | f4 |
| guigh | pray | |
| guímid | we pray | Munster |
| ar fáil | available | |
| dúinn | to us | ← do |
| rath | prosperity, abundance, good | |
| coiste | jury, committee | m4 |
| go dícheallach | earnestly, diligently | |
| m’áit oibre | my place of work | |
| garrán | grove | [of trees] m1 |
Note at in Munster initial and final bh & mh are always pronounced slender: /v’/.
| feic | see | va feichte |
| sofheichte | easily visible, obvious | a3 |
| infheichte | visible | |
| dofheichte | invisible | a3 |
An tAonach: Excerpt B
Note the Munster Verb cheat sheet.
-
Shroicheadar ceann an aonaigh ag deireadh na sráide ar aghaidh geata dubh an
teampaill. Chuireadar a gcinn le talamh, ag smúrthacht go tromanálach, a dtaobha ag
bualadh, ag ceilt a súl faoi bholg a chéile ar na cuileoga. Ó gheata an teampaill bhíodar
ina scuaine ag sileadh suas go teach an dochtúra ar cheann eile an bhaile; an bóthar ar
fad brataithe leo, agus le botháin bheaga chanbháis lucht díolta milseán.<!–
–>
sroich reach, attain, achieve shroicheadar “they reached” (Munster) aonach fair g aonaigh ceann head, one, end [….] ceann an aonaigh one end of the fair (in space, not time) ag deireadh na sráide at the end of the street ar aghaidh against, facing geata gate m4 teampaill church (Prot.), churchyard cuir pit chuireadar “they put” talamh earth, ground, land smúrthacht nosing, sniffing trom heavy tromán weight tromanálach heavily taobh side, flank pl taobhanna ceil conceal, withhold, suppress súil eye gs,npl súile gpl súl bolg stomach, belly faoi bholg a chéile under each other’s bellies cuileog fly [insect] ó from bhíodar they were bhí siad scuaine drove, flock, queue f4 sil drip, trickle, hang down vn sileadh dochtúir doctor m3 ar cheann eile an bhaile at the other end of town brataithe covered ← brat “cloak” leo with them bothán cabin, shed, coop m1 canbhás canvas lucht class [of people], content, cargo díol sell, pay lucht díolta milseán sweet [candy] sellers -
Ól. Ní ólfad. Ó1. Bhí gach uile dhuine ag ól. Ní bhlaisim de. Ó1 fíon. Níl aon dochar i
bhfíon. Ólann sagairt é. Ní ólfad, thug mé geall. Níl aon dochar i bhfíon. Ólann sagairt
é. Ní ólfad, thug mé geall. Sea. Sú na dtor. Sú fuar ag blubarnaigh as an mbuidéal,
seacht míle bolgán ag fiuchadh ina chúr. Is fearr liomsa leann. Leann dubh. Cúr buí.
Corcán de. Fuisce. Fuisce gan uisce. Gáir. Craitheadh lámh. Go mbeire muid beo ar an
am seo arís.Ní ólfad I will not drink blais taste v dochar harm, injury sagart priest Ólann sagairt é Priests drink it geall pledge, wager Ní ólfad, thug mé geall I will not drink, I gave a pledge Sú energy, nourishment, juice, berry tor bush, shrub toradh fruit, yield, product Sú fuar cold juice ag blubarnaigh bubbling [?] bolgán buttle fiuchadh boiling cúr froth, foam leann ale m3 Corcán pot Fuisce whiskey gáir laugh, shout f2,v cra croith shake vn croitheadh -
Gach uile dhuine lofa le airgead, bailithe ó Cháisc, le n-ól 1á an aonaigh. Mná péacaithe
agus fuinneamh ina gcruth, ag ceannach ribíní agus earraí, greamaithe gléasta. Páistí
beaga santacha ag cnagadh milseán idir fiacla beaga boga.lofa rotten, decayed bailigh gather, collect Cáisc Easter f3 bailithe ó Cháisc collected since Easter aonach fair le n-ól 1á an aonaigh for drinking on the day of the fair péacach showy, gaudy fuinneamh energy, spirit, vigor cruth shape, appearance ríbín ribbon, m4 earra goods, merchandise m4 greamaigh attach, fasten gléasta well-dressed, equipped greamaithe gléasta stuck all over with [the ribbons and goods-?] santach greedy, covetous cnagadh knocking, striking, cracking, crunching fiacail tooth pl fiacla bog soft, tender <!–
–>
<!–
–>