Monday Night Irish Class, June 28, 2010

Irish Class, June 28, 2010

Rang Gaeilge, 28ú lá Mí na Mheiteamh 2010

<!–

Fadas: áéíóúÁÉÍÓÚ

–>

Go Maolaí Air “May he back off”
pt. 4
Scríofa ag Wes Koster


<!–

–>

  1. D’alp mé mo chuid dhinnéir an dara oíche sin, le tuairim go láithreodh an lóchrainnín
    aríst an nóiméad díreach a múchadh na soilse. Is amhlaidh is fearr é má rachadh an teaghlach
    a luí go luath is féidir leo. Agus mar a bhí a gcaipíní na súile leath-dhúnta ag an mbord
    cheana féin, bhí mé cinnte go raibh an teach uilig faoi dhorchadas gan mhoill.

    alp bolt, devour /æl’əpə/
    dara second, next
    an dara oíche sin that second night
    le tuairim go… with the notion, intent that
    láithrigh appear cond láithreodh
    nóiméad minute, moment m2
    múch smother, extinguish past aut múchadh /mu:xu:/ /-xu:/ always on past aut
    vn múchadh would be lenited here (mhúchadh)
    soilse light, brightness /sels’e/
    is amhlaidh is fearr é more’s the better
    rachad would go cond. of téigh
    teaghlach family /tailə/
    luí lying down, state of rest m4
    téigh a luí go to bed
    luath early, quick
    is féidir leo they could, it is possible for them
    go luath is féidir leo as early as possible [for them] need the le piece
    mar like/as, as/because
    mar a bhí namely
    a gcaipíní na súile their eyelids
    leath-dúnta half closed
    cheana [féin] already
    uilig all, every Cois of uile
    faoi dhorchadas under darkness
    gan mhoill before long, in short order

  2. Srón ar an leac aríst, súil-leathan is réidh, ní raibh mé
    meallta nuair a nocht sí in amharc. D’fheicfeadh mo dheartháir í freisin,
    mura mbeadh a cheann faoi a philiúr cheana féin, marbh don domhan.
    Sin fearr, a cheap mé. Ba liomsa an lóchrainnín seo;
    domsa an eachtra.

    leac flat stone, flagstone, window sill [here]
    súil eye
    súil-leathan wide-eyed lit “wide eye”
    réidh smooth, level,ready, prepared
    súil-leathan is réidh wide-eyed and ready
    meallta disappointed
    nocht uncover, appear
    amharc sight, look, view /auwərk/ (C.O.) /æf’r’æk’/ (Cois)
    mura mbeadh [usually:] unless.. would be,
    [but here:] if .. wouldn’t have been
    d’fheicfeadh sé he would see cond. of feic
    piliúr pillow m1
    domhan earth, world
    marbh don domhan dead to the world lit. “dead for the world” /gən/
    Sin fearr That’s better
    ceap think
    eachtra adventure, incident, tale f4

  3. Tharraing sí a bealach go socair an uair sin, ag fothragadh an ghairdín cúil
    i solas corcairdhearg bog. Rith sé liom sleamhnú amach go fáilí, le fáil amach cá raibh
    an lóchrainnín ag dul, nuair a scaoil sí isteach sa mballa. Bheadh sé réasúnta éasca
    a sleamhnú thar mo thuismitheoirí, mar a chodlaíonn mo mhuintir go sámh i ndiaidh lae fhada
    na hoibre. Ach go díreach nuair a bhí mo chuid mhisnigh ag éirí liom, rinne an solaisín
    sos beag ina lúb, agus lean sí aríst ar sodar. Beag nach raibh sé faoi mar a mhothaigh sí
    mo shúile uirthi, agus an rún sin agam í a thóraíocht.

    tarraing pull
    tarraing an bealach make one’s way
    go socair steadily, evenly, calmly
    fothraig bathe, wash, engulf, submerge
    cúil corner, nook, back [here]
    gairdín cúil back garden
    corcair purple
    corcairdhearg crimson
    bog soft, tender
    rith sé liom It occurred to me
    sleamhnaigh slip, slide, smooth
    go fáilí sneakily, stealthily
    le fáil to be had, available
    faigh amach find out
    le faigh amach in order to find out
    scaoil amach; scaoil isteach let loose, get loose; slip inside
    balla wall
    réasúnta reasonable
    éasca swift, fluent, easy
    tuismitheoir parent
    codail sleep pres codlaíonn
    go sámh soundly [sleep]
    sos pause, interval, respite
    sos beag short pause
    i ndiaidh lae fhada na hoibre after the long day’s work
    misneach courage
    lúb loop, link, twist, bend, [here] winding path
    lean follow
    lean arís continue, start up again
    ar sodar double time, on the double
    beagnach almost
    beag nach raibh sé faoi mar a… It was almost as if…
    mothaigh feel, sense
    an rún sin agam the intent that I had
    tóraigh pursue vn tóraíocht

  4. Thiocfadh an chéad oíche eile. Tá, go deimhin. Rachadh mé amach dháiríre.
    Thiocfadh sí ar ais. Bhí mé cinnte faoi. Agus beadh mise amuigh cheana féin, ag fanacht léi.

    thiocfadh would come cond. of tar
    an chéad .. eile the next ..
    rachad would go cond. of téigh
    dháiríre seriousness, certainty [here]
    ar ais back, again
    cheana [féin] already
    fan wait, stay, remain vn fanacht
    ag fanacht léi waiting for her

  5. Meánmhaidin a bhí ann, am eicínt roimh an tráthnóna ar a laghad. Bhí mo dheartháir
    agus mise féin ag obair chrua, ag baint clochán is lustan as an ngarraí. Bhí seisean
    gangaideach go mór mór an lá sin ar aon ábhar. Ní bhíodh ach focail i gceist roimhe sin,
    ach b’in é an pointe fiuchta. Rinne mé sos beag le hosna, meandar scallta,
    le breathnú anonn ar a mballa is meabhrú m’eachtraí, agus bhí sé orm!
    Bhí mé sa láib sula raibh mé in ann a chur mo chloiginn in eagar, agus seisean ina mhístá orm.
    “Scraiste! Ar ais ar an obair leat agus déan do chuidse!”

    meán- mid
    am time
    eicint some = éigin [C.O.]
    ar a laghad at least
    crua difficult, hard
    lustan weed
    garraí garden [larger]
    gangaideach vicious
    go mór mór especially
    an lá sin that day
    ar aon ábhar for some reason
    Ni … ach X Only X
    bhíodh had been past hab of
    roimhe before him/it roimh
    Ní bhíodh ach focail i gceist roimhe sin Only words had happened before “Nothing but words had
    been in question before that”
    b’in that was ba in. Past of is sin
    pointe point, dot m4
    fiuch boil va fiuchta
    pointe fiuchta boiling point
    osna sigh le prefixes h
    meandar scallta just a second, a mere instant
    anonn over, to the other side
    anonn ar over at
    sos beag short pause
    meabhraigh ponder
    eachtra adventure, incident, tale m4
    láib mud
    sula before [with verbs]
    bí in ann be able to
    eagar arrangement, state
    do chloigeann a chur in eagar get your wits about you, pull your head together
    místá glower, frown m4 lit. “un-stare”
    seisean ina mhístá he glowered he was in his glowering”
    scraiste loafer, lazy worthless person
    ar ais back, again

From the copula
he, it is é
she, it is í
siad they is iad
seo this is eo
sin that is in


Post class note from Wes
éindí along with, together with
in éindí le dhuine along with someone
Tiocfaidh sí in éindí linn She will come along with us.

This ia a Cois Fharraige form. The Caighdeán equivalent is éineacht, used in the same way.

<!–

–>

Leave a comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.