Monday night Irish Class, May 3, 2010

Irish Class, Monday, May 3, 2010

Rang Gaeilge, 3ú lá Mí na Bealtaine 2010

<!–

Fadas: áéíóúÁÉÍÓÚ

–>

Cleachtadh Tuisceanna — “Mad Libs” as Gaeilge

cleachtadh practice, experience, habit m1
tuiscint understanding, wisdom, consideration f3 gs tuisceanna
Cleachtadh Tuisceanna comprehension practice
beirna gap, line, blank pl beirnaí
buile madness, frenzy f4
líon fill v
ainmhí animal
aidiacht adjective
foirgneamh building
ainmfhocal noun
ainmfhocal uatha singular noun
ainmfhocal iolra plural noun
ainm briatharta verbal noun
uimhir number
áit place
caisleán castle
láidir strong
scian knife f2 pl sceana
cow npl ba
Nua-Eabhrac New York
saghas kind, sort, type /sais/
eaglach frightened
seilide snail, slug
síota cheetah pl síotaí
síoda silk pl síodaí
Ioslain Iceland
mar gheal ar because
an lá ar fad all day long
théad sé he used to go past hab. of téigh
iarr request v
iarrtha requested va of iarr
tabhair give, take 2nd pers pl imp tugaigí
aire
Tabhair aire Take care
dona for their /gənə/
athrú change, alteration
tosaigh begin

Pronouns from the copula

  • sé ← is é
  • sí ← is í
  • siad ← is iad

Go Maolaí Air “May he back off”
pt. 1
Scríofa ag Wes Koster

  1. Nuair a bhí mé óg; nach mó ná naoi mbliain d’aois, nó thart faoi
    sin, bhí mise agus mo thuismitheoirí agus mo dheartháir mór in ár
    gcónaí i dteach beag cloiche, shios i ngleann na h-Abhainnín Fhíniúna,
    ar shuíomh píosa beag siar den áit a bhfásann na méaracáin ghorma uirthi.

    maolaigh make, become, bare,lower, decrease, abate, flatten, go bald…
    maolaigh ar rud to let up, or lay off of something
    Maolaigh air! Knock it off!
    nó thart faoi sin or around that
    tuismitheoir parent m3
    deartháir brother
    teach beag cloiche small stone house
    Abhainnín Fhíniúna Little Vine River
    suíomh site, location, arrangement m1
    píosa beag siar a little bit west, or farther back
    fás grow, growth v, m1 as noun
    méaracán gorm Scottish bluebell, harebell
    …den áit a bhfásann na méaracáin ghorma uirthi of the place that the harebells grow on. den of the /gən/
    áit fem., hence uirthi
    ar (uirthi) eclipses, hence bhfásann

  2. Bhí muid sásta go leor ansin, cé nach raibh mórán a dhéanamh ach
    poistíneachtaí agus dioscaireachtaí tí. Ní raibh muid saibhir, ach bhí dhár
    sáith le hithe, stocaí inár mbrógaí, agus i gcónaí, tuilleadh giota mhóna
    don tine ann go deimhin. Ní raibh crann an tsaoil sin againne chomh
    dona is a deirtear.

    Bhí muid sásta go leor We were happy enough
    cé go… even though…
    poistíneachta chores
    dioscaireachta errands, light house work g of teach “house”
    saibhir rich /sev’er/
    sáith enough, fill /sa:x/
    do sháith le hithe enough (for you) to eat
    dár for us do/de + ár
    inár in our i + ár
    tuilleadh addition, increase m1
    móin peat, turf, moor f3 pl móinte
    giota mhóna bit of peat
    crann an tsaoil lot in life
    chomh as, so
    Ní raibh crann an tsaoil sin againne chomh
    dona is a deirtear.
    Our lot in life was not as bad as it is said.

  3. Ach mar sin féin, bhíodh mo dheartháir mór ag déanamh
    barrastóireachta orm agus saoistíochta go neamhthrócaireach. Maidin ‘s
    tráthnóna, lá ‘s oíche, ní bhíodh sé ag maolú ar a achasán. Ní bhíodh sé á
    mhaolú.

    mar sin therefore
    Ach mar sin féin Be that as it may
    bhíodh used to past hab. of /v’i:ət/
    barrastóireacht/ saoistíocht a dhéanamh ar dhuine boss someone around
    neamhthrócaireach relentless
    maolaigh lower, decrease, abate
    achasán taunting
    Ní bhíodh sé ag maolú ar a achasán. He never used to let up his taunting.
    Ní bhíodh sé á mhaolú [air]. He never used to let up [on it].
    Ní bhíodh sé á mhaolú He never used to go bald.

  4. Mar gheall ar nach raibh ach i mo bhuachaill beag bídeach
    breicneach mé, le stoth tiubh gruaige ghlérua ar bharr mo chloiginn, a
    dúirt sé, bhí ceart aige féin a spochadh asam mar sin. Agus eisean chomh
    mór ‘s ard is a dteastófaí uait, lena choróin chiabhfhoilt fhionn air.

    Mar gheall because
    Níl…ach only Dependent nachach
    bídeach tiny
    breicneach freckled
    stoth lock or shock of hair
    tiubh thick
    glérua bright red
    bhí ceart aige fein he had the right to
    barr top, tip, point
    cloigeann head lit. “skull”
    spochadh as duine to pick on someone
    mar sin therefore, like that
    eisean he, him emph. Orig. seisean, but
    s dropped.
    chomh as, so
    teastaigh ó be wanted, needed by vn teastáil
    fut. aut.teastófaí
    Agus eisean chomh mór ‘s ard is a dteastófaí uait And him as large as you would like uait /wet/
    coróin crown
    ciabhfholt tresses, substantial head of hair
    fionn fair (hair), white, bright
    lena with his

  5. Dhéanadh sé gáire, agus a mhéar a dhíriú orm, “Féach! Nach tus’
    atá thart!” deireadh sé, “Ag dó ar shiúl atá tú, a chaor thine! I do
    sceadach, agus ansin lomadh go hiomlán, a bheidh tú, gan dabht, mar is
    gnách leis na ruanna! Maol, i ndeireadh na dála.”

    past hab. of

    Dhéanadh sé gáire He used to laugh déan
    méar a dhíriú ar rud/ dhuine point a finger at something/ one
    Nach tusa atá thart! Poor you!
    deireadh said [habitually] past hab. of abair
    siúl walk, movement
    ar siúl going on, happening
    ar shiúl gone, away
    burning, scorching, burn
    ag dó ar shiúl burning away m4
    caor berry
    caor thine fireball Voc. a chaor thine
    sceadach patchy or spotty hair
    lomadh bald, shorn, clipped, defoliated
    iomlán all, total, completely
    mar like, as, because
    gnách usual, customary, ordinary
    leis na ruanna with the redheads
    i ndeireadh na dála at the end of the story/ when it comes down to it.
    maol bald

Leave a comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.